تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ١٤٤ - ٦ روضة الشهدا

پرداخته است. نثر كاشفى در كتاب، فصيح و دلكش است و او در پرداختن كتاب، با استفاده از آرايه‌هاى ادبى و درج اشعار فارسى و عربى، كامياب بوده است.

موضوع اصلى كتاب، ذكر مصائب امام حسين عليه السلام است و بيان مصائب انبيا، در حقيقت، مقدّمه‌اى براى اين موضوع است. كاشفى، خود در اين باره در باب پنجم، پس از بيان فضايل مولاى متقيان مى‌افزايد:

چون مطاوى اين اوراق، گنجايش تفصيل صفات مرتضوى [را] ندارد و مقصد اصلى از تأليف اين كتاب، ذكر احوال شهداى اهل بيت است، بدين قدر، اختصار افتاد.[١] در عين حال، كاشفى، پس از بيان ابتلاهاى هريك از پيامبران، به ذكر مصيبت امام حسين عليه السلام، اصطلاحاً گريز مى‌زند.

ويژگى ديگر كتاب، داستان‌پردازى آن است. نويسنده، رخدادهاى تاريخى را با قصّه‌پردازى درهم آميخته و تصويرى تاريخى- داستانى از حوادث، ارائه كرده است.

با مراجعه به نمايه روضة الشهدا، آشكار مى‌شود كه منابع وى در نگارش كتاب، غالباً منابع اهل سنّت است. از منابع شيعى كاشفى مى‌توان به إعلام الورى‌، بشائر المصطفى، روضة الواعظين، صحيفة الرضا عليه السلام، عيون أخبار الرضا عليه السلام، مقتل ابو المناخر رازى و مصابيح القلوب شيعى سبزوارى اشاره كرد.[٢] كتاب روضة الشهدا، پس از نگارش، با استقبال مواجه شد و تا مدّت‌ها بر بالاى منابر، قرائت مى‌شد، چندان كه اصطلاح «روضه‌خوانى» از آن گرفته شد.[٣] برخى از دانشوران، نسبت به برخى مطالب و گزارش‌هاى تاريخى روضة الشهدا،

[١]. همان، ص ١٥٧.

[٢]. ر. ك: همان، ص ٤٣٩.

[٣]. روضات الجنّات، ج ٣، ص ٢٣٠؛ تاريخ ترجمه از عربى به فارسى، ص ٢٣٣.