تاريخ حديث شيعه در سده هاى هشتم تا يازدهم هجرى - خدايارى، علي نقى؛ پور اكبر، الياس - الصفحة ١٧٣ - الف آثار چاپى

جلوه دهد و جهت تتميم فوايد و تكميل عوايد، معانى احاديث به فارسى بيان كند؛ چه، نفع آن اتمّ و حظّ آن، اشمل و اعمّ است.[١] كتاب، داراى نثرى شيوا و روان است و كاشفى، همه هنر علمى و ادبى خود را براى پيدايى آن به كار بسته است.[٢] از آن‌جا كه محقّق بزرگوار كتاب، شادروان محدّث ارمَوى درباره اين كتاب از ابعاد گوناگون، هم در مقدّمه مصحّح، و هم در حواشى و تعليقات خود كه در پايان كتاب آمده، سخن گفته است، در اين‌جا به يادآورى چند نكته بسنده مى‌كنيم.

واعظى، در نقل احاديث، منابع خود را ذكر نمى‌كند. از تخريج‌هاى مصحّح محترم و برخى جستجوهاى نگارنده آشكار شد كه روايات، از منابع اهل سنّت، اخذ شده است.

در عين حال، روايتى به واسطه امام رضا عليه السلام از رسول خدا با اين تعبير نقل كرده است: «و از حضرت سلطان عالميان امام رضا عليه السلام منقول است و در صحيفه احاديث ايشان، مسطور» كه در صحيفة الرضا عليه السلام و عيون أخبار الرضا عليه السلام آمده و واعظى، ظاهراً از صحيفة الرضا عليه السلام برگرفته است.[٣] روش كار واعظى در اين كتاب، داراى ويژگى‌هايى است كه مى‌توان آن را سبك واعظانه در عرضه حديث ناميد. واعظى كه خود واعظى زبردست هم بوده، در اين كتاب نيز به همين شيوه عمل كرده است. از ويژگى‌هاى اين سبك، افزون بر عدم نقل منابع و اسانيد احاديث، بيان شيوا و روان، نقل اشعار، حكايات و لطايف است.

ويژگى ديگر اين كتاب، نقل مطالب و لطايف عرفانى در جاى جاىِ كتاب است. اين مطالب، گاه از خود نويسنده است، و گاه به نقل از عرفاى پيشين. در ميان روايات‌

[١]. همان، ص ١- ٢.

[٢]. ر. ك: همان، مقدّمه مصحّح و تعليقات و حواشى.

[٣]. همان، ص ٣٦٤. نيز، ر. ك: صحيفة الرضا عليه السلام، ص ١٠٢؛ عيون أخبار الرضا عليه السلام، ج ١، ص ٣٠.