دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٤٠٧ - اشاره

اشاره‌

در برخى روايات «سَدّ ابواب (بستن درها)» نام عبّاس و در برخى نام حمزه و در برخى به طور مطلق، تعبير «عمويش» به ميان آمده است. تذكّر اين نكته لازم است كه هيچ‌گاه حمزه و عبّاس، با هم در مدينه نمى‌زيسته‌اند؛ چرا كه حمزه در سال سوم در جنگ احد به شهادت رسيد، در حالى كه عبّاس در سال‌هاى پايان عمر پيامبر ٦ [پس از فتح مكّه‌] به مدينه آمده است. بنا بر اين، احتمالًا چون هر دو عموى پيامبر ٦ بوده‌اند، به هم مشتبه شده‌اند. اما كدام‌يك صحيح است؟

به‌نظر مى‌رسد كه حمزه صحيح باشد و قرائنى بر اين مطلب وجود دارد، از جمله: متن حديث ٤٦٥٣ كه ماجرا را در زمان حيات رقيه دختر پيامبر ٦ نشان مى‌دهد و اين دختر پيامبر ٦ در سال دوم هجرى، هم‌زمان با جنگ بدر، وفات يافته است. و ديگر اين‌كه: عبّاسِ تازه‌مسلمان و تازه‌وارد بتواند در مدينه جايى چسبيده به مسجد پيامبر ٦ به دست آورد و آن‌گاه بخواهد در امتيازات، خود را همدوش على ٧ ببيند، به نظر، بعيد مى‌آيد.