دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٢٩٩ - ٣/ ٥ ١ همسنگ كردن خويش با ناتوانترينها

٤٥٠٧. تذكرة الخواصّ به نقل از سُوَيد بن غفله: روزى بر على ٧ وارد شدم و در خانه‌اش جز حصيرى كهنه نبود كه بر روى آن، نشسته بود. گفتم: اى امير مؤمنان! تو زمامدار مسلمانان و حاكم بر آنان و بيت المال هستى و هيئت‌ها پيش تو مى‌آيند و در خانه تو، جز اين حصير، چيز ديگرى نيست؟

فرمود: «اى سويد! خردمند، در سراى گذرا اثاث نمى‌چيند و در پيش روى ما، خانه ماندگارى است كه كالاى خود را به آن‌جا منتقل كرده‌ايم و به زودى به آن‌جا منتقل خواهيم شد».

به خدا سوگند، سخنش مرا گريانْد.

٤٥٠٨. امام باقر ٧: به خدا سوگند، على ٧ تا بود، چون بندگان مى‌خورد، و چون بندگان مى‌نشست، و هرگاه دو پيراهن سنبلانى مى‌خريد، غلامش را در انتخاب بهترينِ آن دو، آزاد مى‌گذاشت و آن ديگرى را خود مى‌پوشيد، و اگر آستين آن [جامه‌] از انگشتانش مى‌گذشت، آن را قطع مى‌كرد، و اگر دامن آن از مُچ پايش مى‌گذشت، آن را مى‌بُريد.

او، پنج سال حكومت را به دست داشت و آجرى بر آجرى ننهاد و خشتى بر خشتى نگذاشت. نه ملكى را اقطاع (تيول) خود كرد و نه طلا و يا نقره‌اى به ارث گذاشت. به مردم، نان گندم و گوشت مى‌خورانْد و خود به خانه‌اش مى‌رفت و نان جو با روغن و سركه مى‌خورد و هيچ‌گاه، دو پيشامدى كه مورد رضايت خدا بودند، برايش اتّفاق نيفتاد، جز آن كه آنى را برگزيد كه بر بدنش سخت‌تر بود.

٤٥٠٩. اخلاق محتشمى: عامل آذربايجان در ماه رمضان با اموال آن‌جا به كوفه نزد على ٧ آمده بود. على ٧ وقتى نماز شام را با مردم خواند، با دست خويش گوشت و تِريد بر بيچارگان و ديگر اهل مسجد تقسيم كرد. وى دستور داده بود كه هر روز، شترى براى اين منظور بكشند و وى تا از دو نمازْ فارغ نمى‌شد و به دست خود همه غذا را تقسيم نمى‌كرد، به خانه نمى‌رفت.

[در آن شبْ‌] وى به عامل آذربايجان فرمود: «بهره‌اى از اين گوشت و تِريد بردار و با آن افطار كن».

عامل گفت: من نزد امير مؤمنان روزه مى‌گشايم. و پيش خود مى‌پنداشت كه غذاى بهترى بهره او خواهد شد.