دانشنامه اميرالمؤمنين بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٧١ - ٣/ ٦ ٢ صدقههاى على

ايمان دارد، حلال نيست كه در آنچه كه درباره اموالم وصيّت كرده‌ام، كارى كند و يا هيچ كدام از نزديكان و يا افراد دور، با فرمانم در اين باره مخالفت كنند.

امّا بعد؛ كنيزكانى كه با آنان همبستر شده‌ام، هفده تا هستند. بعضى از آنها مادران فرزندانى هستند كه فرزندانشان در نزد آنهاست، پاره‌اى از آنان باردارند، و گروهى فرزند ندارند.

وصيّتم درباره آنان، در صورتى كه برايم پيشامدى شد، اين است كه آنانى كه فرزند ندارند و باردار نيستند، در راه خداى عز و جل آزادند و هيچ كس [از ورثه‌] حقّى بر آنان ندارد و هر كدام از آنان كه فرزند دارند و يا باردار هستند، به فرزندشان متّصل مى‌شوند و از سهم اوست [و به عنوان امّ ولد، آزاد مى‌گردد] و اگر فرزندش مُرد و او زنده ماند، آزاد خواهد بود و هيچ كس [از ورثه‌] بر او حق ندارد.

اين، آن چيزى است كه على در اموالش وصيّت كرده، فرداى روز ورودش به منطقه مَسكِن‌[١]، و بر آن، ابو شمر بن ابرهه، صعصعة بن صوحان، يزيد بن قيس، هيّاج بن ابى هيّاج گواهى داده‌اند و على بن ابى طالب، به دست خود، آن را در دهم جمادى الاولى سال سى و هفتم هجرى نوشته است.

ر. ك: ج ٩ ص ٤٨٠ (كمال از خود گذشتگى) و ص ٥١١ (بخشندگى).

ج ٧ ص ٥٥٣ (ولىّ صدقه‌دهنده در ركوع) و ص ٥٦١ (آن كه دارايى‌اش را شب و روز،

نهان و آشكارا انفاق مى‌كند).

[١] جايى است در منطقه كوفه، نزديك اوانا بر كناره نهر دُجَيل. در اين ناحيه نبردى ميان عبد الملك بن مروان و مُصعَب بن زُبير در گرفت كه به كشته شدن مصعب انجاميد و قبر او اكنون آن‌جاست( معجم البلدان: ج ٥ ص ١٢٧).