شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٥١٥ - باز جواب گفتن ابليس معاويه را

ب ٢٦٢٧- ٢٦٢٤ چند روزى: كنايت از آن كه عمر اين جهان اندك است و زود به سر مى‌رسد و آن چه باقى است آخرت است، و اشارت به وعده خدا به ابليس دارد كه تا قيامت او را مهلت داد.

چشم در روى ماندن: به شگفت ماندن، خيره شدن.

سبب: آن چه موجب قهر خدا بر ابليس و رانده شدن گرديد (سجده نكردن آدم).

دو پاره كردن: نابود كردن، از ميان بردن.

ابليس گويد لطف و رحمت حق تعالى ذاتى اوست و بر غضب او پيشى دارد. او به موجب آن لطف مرا مورد عنايت قرار داد و آن چه موجب قهر وى گرديد (سجده نكردن) امرى است حادث، و سبب حادثى ديگر (رانده شدن) گرديد. من بدان چه پس از اين است مى‌نگرم كه «سَبَقَت رَحمَتُهُ غَضَبَه» و به حادث نمى‌نگرم چرا كه «ما ثَبَتَ قِدَمُهُ امتَنَع عَدَمُهُ وَ ما ثَبَتَ حُدوثُهُ زَوالُهُ: آن چه قديم است عدم آن ممتنع است، و آن چه حادث است زوال آن ثابت.» آن چه قديم است زايل نشدنى است و آن چه حادث است نابود گشتنى.

ب ٢٦٣٧- ٢٦٢٨

[١] در حاشيه نسخه اساس: بعد