شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٧٠١ - قصه بط بچگان كه مرغ خانگى پروردشان

قصّه بط بچگان كه مرغ خانگى پروردشان‌

ب ٣٧٥٧- ٣٧٥٢ قصّه بط بچگان: براى آگاهى از مأخذ اين داستان نگاه كنيد به: مقالات شمس، ج ١، ص ٧٧، نيز مآخذ قصص و تمثيلات مثنوى، ص ٨٤.

مرغ خانه: استعارت از جسم، و آن چه وابسته به جسم است.

خشكى پر: كه در خشكى تواند پريد.

ميل دريا: استعارت از توجه به معنويات.

بدرايه: بد راى، بد انديش.

تخم بط بودن رمز روح است كه از عالم بالا در كالبد خاكى آدمى دميده شده است.

«بط»، چنان كه مى‌دانيم در آب و خشكى تواند رفت. روح انسان هم در عالم بالا سير تواند كرد و هم در عالم خاك. و چون اصل او از عالم امر است پيوسته در آرزوى باز گشت به اصل خويش است. «مرغ» رمز جسم خاكى است و چنان كه مى‌دانيم مرغ جز در روى خاك نمى‌تواند رفت. بدين رو، جسم پيوسته خواهان ماندن در اين عالم است.