شرح مثنوى
(١)
تتمه دفتر دوم
٣٩١ ص
(٢)
تتمه اعتماد كردن بر تملق و وفاى خرس
٣٩١ ص
(٣)
گفتن نابيناى سايل كه دو كورى دارم
٣٩١ ص
(٤)
تتمه حكايت خرس و آن ابله كه بر وفاى او اعتماد كرده بود
٣٩٤ ص
(٥)
گفتن موسى
٣٩٩ ص
(٦)
ترك كردن آن مرد ناصح بعد از مبالغه پند مغرور خرس را
٤٠٥ ص
(٧)
تملق كردن ديوانه جالينوس را و ترسيدن جالينوس
٤١١ ص
(٨)
سبب پريدن و چريدن مرغى با مرغى كه جنس او نبود
٤١٣ ص
(٩)
تتمه اعتماد آن مغرور بر تملق خرس
٤١٦ ص
(١٠)
رفتن مصطفى
٤١٨ ص
(١١)
وحى كردن حق تعالى به موسى
٤٢١ ص
(١٢)
تنها كردن باغبان صوفى و فقيه و علوى را از همديگر
٤٢٣ ص
(١٣)
رجعت به قصه مريض و عيادت پيغامبر
٤٣٠ ص
(١٤)
گفتن شيخى ابو يزيد را كه كعبه منم گرد من طوافى مىكن
٤٣٢ ص
(١٥)
حكايت
٤٣٤ ص
(١٦)
دانستن پيغامبر
٤٣٩ ص
(١٧)
عذر گفتن دلقك با سيد اجل كه چرا فاحشه را نكاح كرد
٤٥٤ ص
(١٨)
به حيلت در سخن آوردن سايل آن بزرگ را كه خود را ديوانه ساخته بود
٤٥٥ ص
(١٩)
حمله بردن سگ بر كور گدا
٤٥٨ ص
(٢٠)
خواندن محتسب، مست خراب افتاده را به زندان
٤٦٧ ص
(٢١)
دوم بار در سخن كشيدن سايل آن بزرگ را تا حال او معلومتر گردد
٤٧٠ ص
(٢٢)
تتمه نصيحت رسول
٤٧٩ ص
(٢٣)
وصيت كردن پيغامبر
٤٩٧ ص
(٢٤)
بيدار كردن ابليس معاويه را كه خيز وقت نماز است
٥٠٨ ص
(٢٥)
از خر افكندن ابليس معاويه را و رو پوش و بهانه كردن و جواب گفتن معاويه او را
٥١٠ ص
(٢٦)
باز جواب گفتن ابليس معاويه را
٥١١ ص
(٢٧)
باز تقرير كردن معاويه با ابليس مكر او را
٥١٨ ص
(٢٨)
باز جواب گفتن ابليس معاويه را
٥٢٢ ص
(٢٩)
عنف كردن معاويه با ابليس
٥٢٦ ص
(٣٠)
ناليدن معاويه به حضرت حق تعالى از ابليس و نصرت خواستن
٥٢٩ ص
(٣١)
باز تقرير ابليس تلبيس خود را
٥٣١ ص
(٣٢)
باز الحاح كردن معاويه ابليس را
٥٣٤ ص
(٣٣)
شكايت قاضى از آفت قضا و جواب گفتن نايب او را
٥٣٦ ص
(٣٤)
به اقرار آوردن معاويه ابليس را
٥٣٨ ص
(٣٥)
راست گفتن ابليس ضمير خود را به معاويه
٥٤٠ ص
(٣٦)
فضيلت حسرت خوردن آن مخلص بر فوت نماز جماعت
٥٤٢ ص
(٣٧)
تتمه اقرار ابليس به معاويه مكر خود را
٥٤٤ ص
(٣٨)
فوت شدن دزد به آواز دادن آن شخص صاحب خانه را كه نزديك آمده بود كه دزد را دريابد و بگيرد
٥٤٦ ص
(٣٩)
قصه منافقان و مسجد ضرار ساختن ايشان
٥٥٠ ص
(٤٠)
فريفتن منافقان پيغامبر را
٥٥٤ ص
(٤١)
انديشيدن يكى از صحابه به انكار كه رسول چرا ستارى نمىكند
٥٥٩ ص
(٤٢)
قصه آن شخص كه اشتر ضاله خود مىجست و مىپرسيد
٥٦٣ ص
(٤٣)
متردد شدن در ميان مذهبهاى مخالف و بيرون شو و مخلص يافتن
٥٦٥ ص
(٤٤)
امتحان هر چيزى تا ظاهر شود خير و شرى كه در وى است
٥٦٩ ص
(٤٥)
شرح فايده حكايت آن شخص شتر جوينده
٥٧٣ ص
(٤٦)
بيان آن كه در هر نفسى فتنه مسجد ضرار هست
٥٧٨ ص
(٤٧)
حكايت هندو كه با يار خود جنگ مىكرد بر كارى و خبر نداشت كه او هم بد آن مبتلاست
٥٨٠ ص
(٤٨)
قصد كردن غزان به كشتن يك مردى تا آن دگر بترسد
٥٨٣ ص
(٤٩)
بيان حال خود پرستان و ناشكران در نعمت وجود انبيا و اوليا
٥٨٥ ص
(٥٠)
شكايت گفتن پير مردى به طبيب از رنجوريها و جواب گفتن طبيب او را
٥٩٠ ص
(٥١)
قصه جوحى و آن كودك كه پيش جنازه پدر خويش نوحه مىكرد
٥٩٤ ص
(٥٢)
ترسيدن كودك از آن شخص صاحب جثه و گفتن آن شخص كه اى كودك مترس كه من نامردم
٦٠٠ ص
(٥٣)
قصه تير اندازى و ترسيدن او از سوارى كه در بيشه مىرفت
٦٠٢ ص
(٥٤)
قصه اعرابى و ريگ در جوال كردن و ملامت كردن آن فيلسوف او را
٦٠٤ ص
(٥٥)
كرامات ابراهيم ادهم بر لب دريا
٦٠٩ ص
(٥٦)
آغاز منور شدن عارف به نور غيب بين
٦١٤ ص
(٥٧)
طعن زدن بيگانه در شيخ و جواب گفتن مريد شيخ او را
٦٢٤ ص
(٥٨)
بقيه قصه ابراهيم ادهم بر لب آن دريا
٦٣١ ص
(٥٩)
دعوى كردن آن شخص كه خداى تعالى مرا نمىگيرد به گناه و جواب گفتن شعيب
٦٣٥ ص
(٦٠)
بقيه قصه طعنه زدن آن مرد بيگانه در شيخ
٦٣٩ ص
(٦١)
گفتن عايشه رضى الله عنها مصطفى را
٦٤٤ ص
(٦٢)
كشيدن موش مهار شتر را و معجب شدن موش در خود
٦٤٦ ص
(٦٣)
كرامات آن درويش كه در كشتى متهمش كردند
٦٥٢ ص
(٦٤)
تشنيع صوفيان بر آن صوفى كه پيش شيخ بسيار مىگويد
٦٥٦ ص
(٦٥)
عذر گفتن فقير به شيخ
٦٦٠ ص
(٦٦)
بيان دعويى كه عين آن دعوى گواه صدق خويش است
٦٦٨ ص
(٦٧)
سجده كردن يحيى
٦٧١ ص
(٦٨)
اشكال آوردن بر اين قصه
٦٧٣ ص
(٦٩)
جواب اشكال
٦٧٣ ص
(٧٠)
سخن گفتن به زبان حال و فهم كردن آن
٦٧٧ ص
(٧١)
پذيرا آمدن سخن باطل در دل باطلان
٦٨٠ ص
(٧٢)
جستن آن درخت كه هر كه ميوه آن درخت خورد نميرد
٦٨٢ ص
(٧٣)
شرح كردن شيخ سر آن درخت با آن طالب مقلد
٦٨٥ ص
(٧٤)
منازعت چهار كس جهت انگور كه هر يكى به نام ديگر فهم كرده بود آن را
٦٨٨ ص
(٧٥)
برخاستن مخالفت و عداوت از ميان انصار به بركات رسول
٦٩٣ ص
(٧٦)
قصه بط بچگان كه مرغ خانگى پروردشان
٧٠١ ص
(٧٧)
حيران شدن حاجيان در كرامات آن زاهد كه در باديه تنهاش يافتند
٧٠٥ ص
 
٣٨٩ ص
٣٩٠ ص
٣٩١ ص
٣٩٢ ص
٣٩٣ ص
٣٩٤ ص
٣٩٥ ص
٣٩٦ ص
٣٩٧ ص
٣٩٨ ص
٣٩٩ ص
٤٠٠ ص
٤٠١ ص
٤٠٢ ص
٤٠٣ ص
٤٠٤ ص
٤٠٥ ص
٤٠٦ ص
٤٠٧ ص
٤٠٨ ص
٤٠٩ ص
٤١٠ ص
٤١١ ص
٤١٢ ص
٤١٣ ص
٤١٤ ص
٤١٥ ص
٤١٦ ص
٤١٧ ص
٤١٨ ص
٤١٩ ص
٤٢٠ ص
٤٢١ ص
٤٢٢ ص
٤٢٣ ص
٤٢٤ ص
٤٢٥ ص
٤٢٦ ص
٤٢٧ ص
٤٢٨ ص
٤٢٩ ص
٤٣٠ ص
٤٣١ ص
٤٣٢ ص
٤٣٣ ص
٤٣٤ ص
٤٣٥ ص
٤٣٦ ص
٤٣٧ ص
٤٣٨ ص
٤٣٩ ص
٤٤٠ ص
٤٤١ ص
٤٤٢ ص
٤٤٣ ص
٤٤٤ ص
٤٤٥ ص
٤٤٦ ص
٤٤٧ ص
٤٤٨ ص
٤٤٩ ص
٤٥٠ ص
٤٥١ ص
٤٥٢ ص
٤٥٣ ص
٤٥٤ ص
٤٥٥ ص
٤٥٦ ص
٤٥٧ ص
٤٥٨ ص
٤٥٩ ص
٤٦٠ ص
٤٦١ ص
٤٦٢ ص
٤٦٣ ص
٤٦٤ ص
٤٦٥ ص
٤٦٦ ص
٤٦٧ ص
٤٦٨ ص
٤٦٩ ص
٤٧٠ ص
٤٧١ ص
٤٧٢ ص
٤٧٣ ص
٤٧٤ ص
٤٧٥ ص
٤٧٦ ص
٤٧٧ ص
٤٧٨ ص
٤٧٩ ص
٤٨٠ ص
٤٨١ ص
٤٨٢ ص
٤٨٣ ص
٤٨٤ ص
٤٨٥ ص
٤٨٦ ص
٤٨٧ ص
٤٨٨ ص
٤٨٩ ص
٤٩٠ ص
٤٩١ ص
٤٩٢ ص
٤٩٣ ص
٤٩٤ ص
٤٩٥ ص
٤٩٦ ص
٤٩٧ ص
٤٩٨ ص
٤٩٩ ص
٥٠٠ ص
٥٠١ ص
٥٠٢ ص
٥٠٣ ص
٥٠٤ ص
٥٠٥ ص
٥٠٦ ص
٥٠٧ ص
٥٠٨ ص
٥٠٩ ص
٥١٠ ص
٥١١ ص
٥١٢ ص
٥١٣ ص
٥١٤ ص
٥١٥ ص
٥١٦ ص
٥١٧ ص
٥١٨ ص
٥١٩ ص
٥٢٠ ص
٥٢١ ص
٥٢٢ ص
٥٢٣ ص
٥٢٤ ص
٥٢٥ ص
٥٢٦ ص
٥٢٧ ص
٥٢٨ ص
٥٢٩ ص
٥٣٠ ص
٥٣١ ص
٥٣٢ ص
٥٣٣ ص
٥٣٤ ص
٥٣٥ ص
٥٣٦ ص
٥٣٧ ص
٥٣٨ ص
٥٣٩ ص
٥٤٠ ص
٥٤١ ص
٥٤٢ ص
٥٤٣ ص
٥٤٤ ص
٥٤٥ ص
٥٤٦ ص
٥٤٧ ص
٥٤٨ ص
٥٤٩ ص
٥٥٠ ص
٥٥١ ص
٥٥٢ ص
٥٥٣ ص
٥٥٤ ص
٥٥٥ ص
٥٥٦ ص
٥٥٧ ص
٥٥٨ ص
٥٥٩ ص
٥٦٠ ص
٥٦١ ص
٥٦٢ ص
٥٦٣ ص
٥٦٤ ص
٥٦٥ ص
٥٦٦ ص
٥٦٧ ص
٥٦٨ ص
٥٦٩ ص
٥٧٠ ص
٥٧١ ص
٥٧٢ ص
٥٧٣ ص
٥٧٤ ص
٥٧٥ ص
٥٧٦ ص
٥٧٧ ص
٥٧٨ ص
٥٧٩ ص
٥٨٠ ص
٥٨١ ص
٥٨٢ ص
٥٨٣ ص
٥٨٤ ص
٥٨٥ ص
٥٨٦ ص
٥٨٧ ص
٥٨٨ ص
٥٨٩ ص
٥٩٠ ص
٥٩١ ص
٥٩٢ ص
٥٩٣ ص
٥٩٤ ص
٥٩٥ ص
٥٩٦ ص
٥٩٧ ص
٥٩٨ ص
٥٩٩ ص
٦٠٠ ص
٦٠١ ص
٦٠٢ ص
٦٠٣ ص
٦٠٤ ص
٦٠٥ ص
٦٠٦ ص
٦٠٧ ص
٦٠٨ ص
٦٠٩ ص
٦١٠ ص
٦١١ ص
٦١٢ ص
٦١٣ ص
٦١٤ ص
٦١٥ ص
٦١٦ ص
٦١٧ ص
٦١٨ ص
٦١٩ ص
٦٢٠ ص
٦٢١ ص
٦٢٢ ص
٦٢٣ ص
٦٢٤ ص
٦٢٥ ص
٦٢٦ ص
٦٢٧ ص
٦٢٨ ص
٦٢٩ ص
٦٣٠ ص
٦٣١ ص
٦٣٢ ص
٦٣٣ ص
٦٣٤ ص
٦٣٥ ص
٦٣٦ ص
٦٣٧ ص
٦٣٨ ص
٦٣٩ ص
٦٤٠ ص
٦٤١ ص
٦٤٢ ص
٦٤٣ ص
٦٤٤ ص
٦٤٥ ص
٦٤٦ ص
٦٤٧ ص
٦٤٨ ص
٦٤٩ ص
٦٥٠ ص
٦٥١ ص
٦٥٢ ص
٦٥٣ ص
٦٥٤ ص
٦٥٥ ص
٦٥٦ ص
٦٥٧ ص
٦٥٨ ص
٦٥٩ ص
٦٦٠ ص
٦٦١ ص
٦٦٢ ص
٦٦٣ ص
٦٦٤ ص
٦٦٥ ص
٦٦٦ ص
٦٦٧ ص
٦٦٨ ص
٦٦٩ ص
٦٧٠ ص
٦٧١ ص
٦٧٢ ص
٦٧٣ ص
٦٧٤ ص
٦٧٥ ص
٦٧٦ ص
٦٧٧ ص
٦٧٨ ص
٦٧٩ ص
٦٨٠ ص
٦٨١ ص
٦٨٢ ص
٦٨٣ ص
٦٨٤ ص
٦٨٥ ص
٦٨٦ ص
٦٨٧ ص
٦٨٨ ص
٦٨٩ ص
٦٩٠ ص
٦٩١ ص
٦٩٢ ص
٦٩٣ ص
٦٩٤ ص
٦٩٥ ص
٦٩٦ ص
٦٩٧ ص
٦٩٨ ص
٦٩٩ ص
٧٠٠ ص
٧٠١ ص
٧٠٢ ص
٧٠٣ ص
٧٠٤ ص
٧٠٥ ص
٧٠٦ ص
٧٠٧ ص
٧٠٨ ص

شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٦٩٧ - برخاستن مخالفت و عداوت از ميان انصار به بركات رسول

سخنهاى دقيق: كنايت از بحثهاى عقلانى و استدلالهاى فلسفى كه بيشتر نتيجه آن پيروزى در بحث و جدال است نه كشف حقيقت.

باز كردن گره‌ها: كنايت از گشودن مشكلهاى جهان.

عشيق: دل بسته، مشتاق.

آيين فزا: ظاهراً تعريضى است به اصحاب منطق و روشهايى كه در اين علم براى حل مسئله‌ها به كار برند، از ترتيب قياسها.

مرج: مرغ، سبزه‌زار.

گره كارى: كنايت از رنج بردن و نتيجه نگرفتن.

فكرتِ بَد ناخن پُر زهر دان‌

مى‌خراشد در تَعمُّق روىِ جان‌

تا گشايد عقده اشكال را

در حديث كرده است زرّين بيل را

٥٥٩- ٥٥٨/ ٥ نكته‌اى است كه بارها بدان اشارت كرده است. با بحثهاى فلسفى و بهره گيرى از قياسهاى منطقى نه تنها مشكلى گشوده نخواهد شد، بلكه آدمى بيشتر از حقيقت دور خواهد ماند.

با گره كم كوش تا بال و پرت‌

نَسكُلد يك يك از اين كرّ و فرت‌

صد هزاران مرغ پرهاشان شكست‌

و آن كمينگاهِ عوارض را نبست‌

حال ايشان از نُبى خوان اى حريص‌

نَقَّبُوا فيها ببين هَل من مَحِيص‌

از نزاع ترك و رومى و عرب‌

حل نشد اشكال انگور و عنب‌

تا سليمانِ لَسينِ معنوى‌

در نيايد بر نخيزد اين دُوى‌

جمله مرغانِ منازع باز وار

بشنويد اين طبلِ باز شهريار

ز اختلاف خويش سوى اتّحاد

هين ز هر جانب روان گرديد شاد

حَيثُ ما كُنتُم فَوَلُّوا وَجهَكُم‌

نَحوَهُ هَذا الَّذِى لَم يَنهَكُم‌

كور مرغانيم و بس ناساختيم‌

كآن سليمان را دمى نشناختيم‌

همچو جغدان دشمن بازان شديم‌

لاجرم وا مانده ويران شديم‌

مى‌كنيم از غايت جهل و عَما

قصدِ آزارِ عزيزان خدا

جمع مرغان كز سليمان روشن‌اند

پرّ و بال بى‌گنه كى بر كنند