شرح مثنوى - شهيدى، سید جعفر - الصفحة ٦٢٦ - طعن زدن بيگانه در شيخ و جواب گفتن مريد شيخ او را

ب ٣٣١٠- ٣٢٩٦ آتش و ابراهيم: چنان كه مى‌دانيم نمرود گفت ابراهيم (ع) را در آتش افكندند، اما آتش بر او گلستان شد.

٥٤٧/ ١ (نگاه كنيد به: تفسير آيه‌هاى ٦٨- ٦٩ سوره انبياء، و قصه‌هاى قرآن) نمرودى: كنايت از آن كه در آتش نفسِ أمّاره مى‌سوزد.

نمرود بودن نفس: چنان كه در ضمن شرح بيتها اشارت شده است، «نفس» را عارفان به «دوزخ» تشبيه كرده‌اند، چون نمرود دستور افروختن آتش و سوزاندن ابراهيم (ع) را داد، «نفس» را به «نمرود» همانند فرموده است.

روح: كنايت از عقلى كه حقيقت را بى‌واسطه دريابد.

عين: حقيقت، چنان كه هست، در عين بودن، با واقع يكى شدن.

رَهرو: آن كه هنوز به كمال نرسيده. كه پيوسته نيازمند دستگيرى است.

واصل: آن كه به حقيقت رسيده است، آن كه حقيقت را دريافته است.

چشم و چراغ: كنايت از مشاهدت يقين و رسيدن بدان.

مرد وصال: مردى كه به حقيقت رسيده است، مرشد، راهنما. محتملًا اشارت است بدان چه ابو سعيد گفت: «نِعمَ الدَّلِيلُ أنتَ وَ الاشتِغالُ بالدَّلِيل بَعدَ الوُصُولِ مَحالٌ.» (اسرار التوحيد، بخش اول، ص ٤٣) اصحاب جدال: اشارت به منطقيان. آنان كه خواهند با دليل و برهان به حقيقت برسند.

تى‌تى: (اسمِ صوت) آوازى كه بدان كودكان را پيش خوانند، و گاه براى مرغان سر دهند.