علم سلوک - فضلى، على - الصفحة ٢٩٦ - ٢ دنيا دوستى
حسن بصرى نيز در توصيه به عمر بن عبدالعزيز مىگويد: «رأس اعمالى كه تو را اصلاح مىكند، زهد در دنياست و زهد با يقين، يقين با فكر و فكر با عبرت گرفتن به دست مىآيد.»[١]
فَخَرَجَ عَلَى قَوْمِهِ فِي زِينَتِهِ قَالَ الَّذِينَ يُرِيدُونَ الْحَيَاةَ الدُّنيَا يَا لَيْتَ لَنَا مِثْلَ مَا أُوتِى قَارُونُ إِنَّهُ لَذُو حَظٍّ عَظِيمٍ* وَقَالَ الَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ وَيْلَكُمْ ثَوَابُ اللَّهِ خَيْرٌ لِمَنْ آمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا وَلَا يُلَقَّاهَا إِلَّا الصَّابرُونَ؛[٢] پس قارون با كوكبه خود بر قومش نمايان شد؛ كسانى كه خواستار حيات دنيا بودند، گفتند: «اى كاش مثل آنچه به قارون داده شده، به ما نيز داده مىشد؛ واقعا او بهره بزرگى از ثروت دارد»، [اين منتهاى علم آنان بود. اما در مقابل آن كسانى] كه علم حقيقى و دانش واقعى يافته بودند، گفتند: «واى بر شما! براى كسانى كه گرويده و كار شايسته كردهاند، پاداش خدا بهتر است و جز شكيبايان آن را نيابند.»
گام عملى نيز در زهد است؛ زهدى كه ريشه آن يقين است.[٣] اميرمؤمنان و مولاى زاهدان (ع) مىفرمايد:
به چشم زاهدى كه ميلى به دنيا ندارد، به دنيا نگاه كن؛ نه آنكه به چشم عاشقى كه به دنيا محبت مىورزد، به آن بنگرى![٤]
فضيل بن عياض نيز در همين باب مىگويد:
خداى سبحان همه شرّها را در خانه نهاد و قفل بر آن نهاد و كليد او دوستى دنيا كرد و همه خيرها اندر خانه نهاد و زهد كليد او كرد.[٥]
[١] - حسن ديلمى، إرشاد القلوب، ج ١، ص ٦٦.
[٢] - قصص( ٢٨): ٧٩ و ٨٠.
[٣] - قال الامام على( ع):« اصل الزهد اليقين و ثمرته السعادة.»( عبدالواحد آمدى، غررالحكم و دررالكلم، ح ٣٠٩٩.)
[٤] - همان، ح ٢٣٨٦.
[٥] - ابوالقاسم قشيرى، رسالة قشيرية، ص ١٨٠.