علم سلوک - فضلى، على - الصفحة ٢١٥ - د) كمخوابى

آرميده، دلى فهيم و بينا[١] و قلبى خاشع به خداى سبحان توجه و در او تمركز مى‌كند و لذت مناجات انيسانه با خدا را مى‌چشد و با حسى ملكوتى، نور حكمت، معرفت و يقين را در خود احساس مى‌كند. به راستى اگر كسى مى‌خواهد به‌ملكوت راه يابد و ديده دل را به عرش ربوبى خيره سازد و محيط توجه راآماده‌گرداند، كم‌خورى را شيوه زندگى سالكانه خويش قرار مى‌دهد. رسول‌اكرم ٦ مى‌فرمايد:

دلى به ملكوت راه مى‌يابد كه شكم صاحبش پر نباشد.[٢]

د) كم‌خوابى‌

كم‌خوابى در عرف دين و عرفان «سهر» نام دارد و سهر به معناى بيدارى سالكانه، متفكّرانه و ذاكرانه، به ويژه بيدارى سحرگاهى است؛ تا جايى‌كه طبيعت و مزاج انسانى طاقت داشته باشد و آسيب نبيند.[٣] در فرهنگ قرآنى، آنان كه خواهان وصول به مقام متقيان و محسنان هستند، به بيدارى شبانگاهى توصيه شده‌اند:

قُمْ اللَّيْلَ إِلَّا قَلِيلًا* نِصْفَهُ أَوْ انْقُصْ مِنْهُ قَلِيلًا* أَوْ زِدْ عَلَيْهِ وَرَتِّلْ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا؛[٤] به پا خيز شب را مگر اندكى، نيمى از شب يا اندكى از آن را بكاه يا بر آن [نصف‌] بيفزاى و قرآن را شمرده شمرده بخوان.

[١] - قال رسول‌الله٦:« من أجاع بطنه عظمت فكرته و فطن قلبه.» و قال لقمان( رحمة الله):« يا بنى اذا امتلات المعدة نامت الفكرة و خرست الحكمة و قعدت الاعضاء عن العبادة.»( همان، ١٨٤ و ١٨٧.)

[٢] -« لايدخل ملكوت السماء قلبَ من ملأ بطنُه.»( همان، ص ١٧٩.)

[٣] - سيد مهدى بحرالعلوم، رساله سير و سلوك، ص ١٦٣؛ سيد محمدحسين حسينى طهرانى، رساله لب‌اللباب، ص ١٣٠.

[٤] - مزمل( ٧٣): ٤- ٢.