علم سلوک - فضلى، على - الصفحة ١٣٩ - قرب وجودى و مالكيت اطلاقى خداى سبحان

دعا از شمشير آهنين برنده‌تر است.[١]

بر شما باد به دعا؛ زيرا براى هر دردى شفاست.[٢]

بنابراين سالك بايد براى دفع بلايايى كه فرود آمده و سد راه سلوكى گشته و بلايايى كه هنوز فرود نيامده است، ليكن بعدها سد راه وصال خواهد گشت، به دعا تمسك جويد كه امام سجاد (ع) مى‌فرمايد:

دعا بلاى فرودآمده و فرودنيامده را دفع مى‌كند.[٣]

ثانياً، سالك در پيمودن صراط سلوك نيازمند مدد و توفيق الاهى است؛ چراكه سلوك، يعنى زدايش رذايل و آرايش به فضايل در جهت وصال الاهى. اين هدف هنگامى به دست مى‌آيد كه سالك دست به دعا بردارد و از خداى سبحان، نفحات و الطالف ويژه رشددهنده را بطلبد و با عطاياى خداوندى، گام‌به‌گام به سوى عرش الاهى پيش رود و به معرفت شهودى باريابد؛ همانند رشد و باريابى حضرت ابراهيم خليل (ع) به بارگاه هدايت، معرفت و وصال كه با ارشاد خداى سبحان صورت گرفت:

وَلَقَدْ آتَيْنَا إِبْرَاهِيمَ رُشْدَهُ مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا بهِ عَالِمِينَ‌؛[٤] و درحقيقت پيش از آن به ابراهيم رشد [فكرى‌] اش را داديم و ما به [شايستگى‌] او دانا بوديم.

سه. تكليف‌مدارى و فقه‌محورى‌

اين اصل، پررنگ‌ترين اصل سلوكى در حيطه رفتار و كردار است. به ديده رهبران‌

[١] -« الدعاء أنفذ من السلاح الحديد.»( محمدباقر مجلسى، بحار الانوار، ج ٩٣، ص ٢٩٧.)

[٢] -« عليكم بالدعا، فان فيه شفاء من كل داء.»( حسن طبرى، مكارم الخلاق، ج ٢، ص ٩.)

[٣] -« الدعاء يدفع البلاء النازل و ما لم ينزل.»( محمد بن يعقوب كلينى، الأصول من الكافى، ج ٢، ص ٤٦٩.)

[٤] - انبياء( ٢١): ٥١.