علم سلوک - فضلى، على - الصفحة ١٩٣ - ١ غناى مالكى مولاى هستى

مولاى خويش از آن جهت كه خالق جهانيان است، نيازمندند كه در تمامى امور زندگى، مانند روزى، تندرستى و آرامش و نيز آثار وجودى خود، يعنى صفات كمالى و اعمال عالى، مانند مهربانى و نماز به مولاى هستى از آن جهت كه مدبّر جهانيان است، نياز دارند. بر اين اساس، هر آفريده‌اى «بنده بى‌چيز و پريشان‌حالى است كه مسكين و زمين‌گير است و براى خود، هيچ نفع و ضرر و مرگ و حياتى ندارد.»[١] و به سوى مولاى غنى خود دست‌دراز است:

يَا أَيُّهَا النَّاسُ أَنْتُمْ الْفُقَرَاءُ إِلَى اللَّهِ وَاللَّهُ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ؛[٢] اى مردم! شما به خدا نيازمنديد و خداست كه بى‌نياز ستوده است.

از اين‌رو امام صادق (ع) مى‌فرمايد:

راه عبوديت، نيازمندى به خداى سبحان است.[٣]

اميرمؤمنان (ع) در مناجات خود در مسجد كوفه با خداى سبحان عرضه مى‌دارد: «

مولاي يا مولاي أنت المولي و أنا العبد و هل يرحم العبد إلا المولي، مولاي يا مولاي أنت المالك و أنا المملوك و هل يرحم المملوك إلا المالك ... مولاي يا مولاي أنت الغني و أنا الفقير و هل يرحم الفقير إلا الغني‌

.»[٤] بر اين اساس، سالك با تحصيل اين‌منطق، نه تنها وجودش، كه همه آنچه داراست، از آن مولاى هستى مى‌داند و به آن دل نبسته، دريچه توجه به آن مولا را وامى‌گشايد. حارث محاسبى مى‌گويد:

[١] - از تعقيبات نماز عصر:« اسئله ان يتوب على توبة عبدٍ ذليلٍ خاضعٍ فقيرٍ بائسٍ مسكينٍ مستكينٍ لايملك لنفسه نفعاً و لاضراً و لا موتاً و لا حياة و لا نشوراً.»( عباس قمى، مفاتيح الجنان، ص ٣٠.)

[٢] - فاطر( ٣٥): ١٥.

[٣] -« طريقة الافتقار الى الله تعالى.»(( منسوب به) الامام جعفر بن محمد الصادق( ع)، مصباح الشريعة، ص ٥٧١.)

[٤] - عباس قمى، مفاتيح الجنان، ص ٦٥٦ و ٦٥٧.