علم سلوک - فضلى، على - الصفحة ٢١٨ - د) كمخوابى

راه را نيز از كف مى‌دهد؛ از اين‌رو محيى‌الدين ابن‌عربى مى‌گويد:

بيدارى چشم، ميل بقاى همت در دل و خاستگاه مسامره و خلاصى از سستى است.[١]

مسامره يعنى سالك به سبب دوام شهود، از سستى رهايى يابد و به تفرقه‌اى كه موجب غفلت و فراموشى است، بى‌توجه گردد.[٢]

افزون بر اين، پرخوابى به دليل ايجاد پريشان‌دلى، تيزى خرد و روشنى فهم را از بين مى‌برد و قلب را هنگام انجام آيين سلوكى، مانند نماز، ذكر، فكر و تلاوت قرآن از تمركز و توجه باز مى‌دارد. امام‌صادق (ع) مى‌فرمايد:

انسان فهيم و خردمند، اندوهگين و غم‌زده است و هماره در بستر بيدار و در شب تار اهل قيام است.[٣]

در پايان اين فصل سخنى گران از رسول‌خاتم ٦ روايت مى‌كنيم كه فرمود:

خداى سبحان سه چيز را دوست مى‌دارد: كم‌گويى، كم‌خوابى و كم‌خورى و سه چيز را دشمن مى‌دارد: پرگويى، پرخوابى و پرخورى.[٤]

[١] - محيى‌الدين ابن‌عربى،« حلية الابدال»، مندرج در: رسائل ابن‌عربى، ص ٨.

[٢] - بنگريد به: عبدالصمد همدانى، بحر المعارف، ص ٦٣.

[٣] -« صاحب الفقه و العقل ذوكأبة و حزن و سهر قد تحنك فى برنسه و قام الليل فى حندسه.»( محمدباقر مجلسى، بحارالانوار، ج ٨٠، ص ١٩٥.)

[٤] - محمد محمدى رى‌شهرى، ميزان الحكمة، ج ٢، ص ٦٦٧.