علم سلوک - فضلى، على - الصفحة ٢٩٣ - ٢ دنيا دوستى
صامت و ناطق، آن را سراى آرايش فخرفروشانه و بازار بازى و سرگرمى دانستهاند كه در آن كالاى فريبنده و متاع غرورآفرين مىفروشند.[١] به همين دليل، آن را سخت سرزنش كردهاند و آدمى را از آن برحذر داشته و آن سرا را ملعون برشمردهاند. رسول اكرم ٦ فرمودند:
الدنيا ملعونةً و معلونٌ ما فيها إلا ما ابتغي به وجه الله عزوجل
؛[٢] دنيا و هر آنچه در اوست، معلون است؛ مگر چيزى كه وجه الاهى خواسته شود.
قلب دنياى ناپسند، غفلت از خداى سبحان است؛ بهگونهاىكه انسانها مستانه به سراى مادى دلبسته مىشوند و شادمانه به آن اطمينان مىكنند. امام صادق (ع) مىفرمايد: «قلب دنيا غفلت است و آن كس كه به دنيا تكيه و اعتماد كند، دچار غفلت مىگردد.»[٣]
إِنَّ الَّذِينَ لَا يَرْجُونَ لِقَاءَنَا وَرَضُوا بالْحَيَاةِ الدُّنْيَا وَاطْمَأَنُّوا بهَا وَالَّذِينَ هُمْ عَنْ آيَاتِنَا غَافِلُونَ؛[٤] كسانى كه اميد به ديدار ما ندارند و به زندگى دنيا دل خوش كرده، بدان اطمينان يافتهاند و كسانى كه از آيات ما غافلاند.
خاستگاه اين غفلت دنياطلبانه، جنبش نفس و هواى نفس است كه چهبسا بهطغيان و عصيان مبدّل مىگردد؛ نفسى كه هماره به اقتضاى طبيعت خويش، به دليل آنكه وليده جهان عنصرى است و به دنياى مادى تعلق دارد، اميال
[١] -« اعْلَمُوا أَنَّمَا الْحَيَاة الدُّنْيَا لَعِبٌ وَلَهْوٌ وَزِينَة وَتَفَاخُرٌ بَيْنَكُمْ وَتَكَاثُرٌ فِى الْأَمْوَالِ وَالْأَوْلَادِ.»( حديد( ٥٧): ٢٠)
[٢] - حسن متقى هندى، كنزالعمال، ح ٦٠٨٨.
[٣] -« الدنيا ... و قلبها الغفلة ... و من ركن اليها و اطمأن اليها اركبته الغفلة.»(( منسوب به) الامام جعفر بن محمد الصادق( ع)، مصباح الشريعة، ص ١٧٨.)
[٤] - يونس( ١٠): ٧.