ترجمه اصول کافي شيخ کليني - کمرهاي، شيخ محمد باقر - الصفحة ٨٣٨
اولى به تصرف بكار مىبرند چنانچه در پسر عمو هم استعمال مىكنند، ابو عبيده استاد معروف در لغت، در كتاب المجاز في القرآن خود در بيان آيه «مأويكم النار هى موليكم» گفته معنى موليكم، اولى بكم است، و شعر لبيد را شاهد آورده كه:
|
فغدت كلا الفرجين تحسب انه |
مولى المخافة خلفها و أمامها |
|
يعنى اولى به ترسيدن است از دنبال خود و پيش روى خود.
ابو عبيده كسى نيست كه در لغت غلط مرتكب شود، و اگر غلط گفته بود ديگران از اساتيد ادب و لغت عرب و به او اعتراض مىكردند، پس قول ابو عبيده و سكوت ديگران در حكمِ اجماع لغويين است بر اين معنى.
٢- همه مفسرين موالى را در آيه (٢٣ سوره نساء): «وَ لِكُلٍّ جَعَلْنا مَوالِيَ» الخ، به معنى املك به ميراث اولى به جمع آن، احق بدان، معنى كردهاند.
٣- اخطل گفته:
|
فاصبحت مولاها من الناس بعده |
و أحرى قريش ان تهاب و تحمدا |
|
يعنى از همه مردم احق به خلافت شدى.
٤- در حديث است كه هر زنى بىاذن مولى خود شوهر كند نكاحش باطل است، يعنى صاحب اختيار خود، در همه اينها مولى به معنى اولى است.
٥- بعد از ذكر تأويل (١٩ سوره محمد): «بِأَنَّ اللَّهَ مَوْلَى الَّذِينَ آمَنُوا» گفته ولى، و اولى يك معنى دارند و آن سزاوار به خلقت و متولى امور است.
٦- فرّاء در كتاب معانى القرآن گفته: ولى و مولى در كلام عرب يك معنى دارند.
٧- در قرائت ابن مسعود به جاى «إِنَّما وَلِيُّكُمُ اللَّهُ وَ رَسُولُهُ» (٥٥ سوره مائده): «انما موليكم الله» آمده.