به هر روی، روایت جعلی پیش‌گفته می‌تواند یکی از پاسخ‌های موهوم به این پرسش تلقی شود؛ یعنی این هاروت و ماروت بودند که راز لغزش‌ انسان‌ها را به سایر فرشتگان بازگو کردند. بنابراین، این دو فرشته به خاطر این خیانت سزاوار نکوهش‌اند.

نفرین زهره به خاطر فریب هاروت و ماروت

از پیامبر اکرم٦ چنین نقل کرده‌اند:

لعن الله الزهرة فإنّها هي التي فتنت الملکین: هاروت و ماروت؛[١]

و نیز از عبدالله بن عمر نقل شده که هرگاه چشمش به ستاره زهره می‌افتاد، آن را دشنام می‌داد و می‌گفت: این همان زنی است که هاروت و ماروت را فریفته است.[٢]

بیم جبرییل و پیامبر از خطر در غلتیدن در لغزش هاروت و ماروت

در روایتی چنین آمده است:

جبرییل در حالی که می‌گریست نزد پیامبر آمد و پیامبر از او پرسید: آیا تو با داشتن جایگاهی بس رفیع نزد خداوند، چنین می‌گریی؟ جبرییل گفت:‌ چگونه نگریم، در حالی که من به گریه از شما سزاوارترم؛ شاید من در علم الهی بر حالتی غیر از آنچه اکنون هستم، باشم. من نمی‌دانم شاید به همان چیزی که ابلیس ـ در حالی که جزو فرشتگان بود ـ مبتلا شد، مبتلا شوم. و من نمی‌دانم شاید به همان چیزی که هاروت و ماروت مبتلا شده‌اند، مبتلا شوم. در این هنگام، پیامبر و جبرییل هر دو گریستند و این گریه همچنان ادامه یافت تا آن که بر آنان ندا شد: ای محمد و ای جبرییل![٣]

از این روایت نیز چنین برداشت می‌شود که لغزش هاروت و ماروت، به عنوان دو فرشته‌ الهی، چنان معروف و شناخته شده بود که جبرییل، فرشته وحی، از بیم در غلتیدن در لغزشی مشابه آن، این چنین نزد پیامبر٦ گریست که آن حضرت را نیز به گریه انداخت.

دنیا ساحرتر از هاروت و ماروت

افزون بر روایات پیشین، در برخی از روایات، از زبان پیامبر٦ آمده است که از دنیا بر حذر باشید که دنیا فریبکارتر و ساحرتر از هاروت و ماروت است:

إحذروا الدنیا فإنّها أسحر من هاروت و ماروت.[٤]

در روایت دیگر چنین آمده است:

[١]. برای نمونه ر.ک: سیر اعلام النبلاء، ج٤، ص٤٥٦.

[٢]. الامثل فی تفسیر کتاب الله المنزل، ج١، ص٣١٨.

[٣]. الذریعة، ج٨، ص٣٧.

[٤]. Encyclopedia of Religion. Vo ١٥, p ٣٨٤.