علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ١٨٢ - پژوهشی در اسناد و نسخههای زیارت عاشورا
در عبادت و زهد، داراي كتابهای ارزشمند، بينياز از ذکر در علم، فضل، زهد، عبادت، ثقه، فقه، جلالت
و ورع.
وی شيخ اجازة علامة حلی بود. علامة حلی، در اجازهای که به بني زهره داده و به اجازة کبيره مشهور است، از اجازه احمد و علي بن طاووس به خود ياد کرده و از آن دو با عنوان سيد کبير سعيد یاد کرده است.[١] شهيد ثانی (م ٩٦٢ق) نيز، در اجازه به شيخ شمس الدين أبي جعفر محمد بن شيخ تاج الدين أبي محمد عبد علي بن نجدة،[٢] به اسناد اجازة مشايخ خود تا علی بن طاووس و احمد اشاره کرده است. علامه محمد باقر مجلسی صورت اين اجازه را در بحارالانوار آورده است.[٣]
در اشاره به فرهيختگی و وارستگی ابن طاووس میتوان اوصاف زير را از بزرگان و اعيان اماميه
ذکر کرد: صاحب کرامات و مقامات در كلام علامة حلی[٤]، شهيد ثانی[٥]، محمد امين استرابادی[٦] و ميرزا حسين نوری.[٧] دو عالم اخير اين مقام را برای ابن طاووس، از برخی عبارات او در کتاب المواسعة و المضايقة،[٨]الأمان من أخطار الأسفار و الأزمان (ص١٢٨)، مهج الدعوات (ص٢٩٦) و کشف المحجة (ص١٥١) برداشت کردهاند. علامة حلی، چنان که ميرزا حسين نوری از مبحث استخارة کتاب منهاج الصلاح او نقل کرده، از ابن طاووس به سيد سند و سعيد و عابدترين فرد دوران خود ياد نموده است.[٩] ديگر اوصافی که پيش از اين اشاره شد، به قرار زير است: از بزرگان اماميه و ثقات آن، جليل القدر، عظيم المنزلة، كثير الحفظ، نقي الكلام، بينياز از بيان در عبادت و زهد و دارای كتابهای نيکو، در كلام تفرشي[١٠]، بينياز از تعريف در علم و فضل و زهد و عبادت و وثاقت و فقه و جلالت و ورع، در عبارت شيخ حر عاملی[١١]، سيد جليل و عالم نبيل در كلام علامه محمد باقر مجلسي[١٢] و علامة حلی، سيد ثقه و جليل، در كلام بحرالعلوم [١٣] و شهرت جلالت قدر و اتقان و تثبت او در همة منقولاتش در نظر معاصران او و متأخران.[١٤]
[١]. و ابدأ به اولاً ثم العن الثاني و الثالث و الرابع.
[٢]. شاید این نشانه نوعی گرایش اعتدالی باشد که در این دوره در ایران به وجود آمده بوده است. استاد رسول جعفریان در کتاب تاریخ تشیع در ایران به این گرایش اشاره کرده است.
[٣]. بحار الانوار، ج٢، ص٢٥٠. به نقل از كتاب تاريخ تشيع در ايران نوشته رسول جعفريان.
[٤]. اين عبارت از كتاب تاريخ تشيع در ايران گرفته شده است. براي مطالعه بيشتر ر.ک: تاریخ تشيع در ايران، يك جلدي، ص٦٠٦.
[٥]. فصلنامه هفت آسمان، ش٣٦، ص٢٤.
[٦] استاديار دانشگاه شيراز.
[٧]. الامان من الاخطار، ص٩١.
[٨]. الرعاية فی علم الدراية، ص١٢٠ـ ١٢٣.
[٩]. بحارالانوار، ج١٠٤، ص٦٣ ـ ٦٤.
[١٠]. الذريعة، ج١ ص٢٤٧؛ فوائد الرضوية، ص٥٥٠.
[١١]. بحار الأنوار، ج١٠٤، ص١٩٦.
[١٢]. همان، ج١٠٤، ص٦٤.
[١٣]. همان، ج١٠٤، ص٢٠٨.
[١٤]. الفوائد المدنية، ص٧٩.