علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٩٩ - بررسي روايات وارده در فضيلت اهل بيت در سورة انسان
نقل سوم
قطب راوندي نيز همين جريان را به همان صورت الأمالي صدوق ذكر كرده است و در آخر افزوده است كه وقتي پيامبر٦ از حال آنها مطلع شد، با علي٧ داخل باغ مقداد شد؛ در حالي كه در نخلهايش خرمايي باقي نمانده بود. پيامبر٦ به علي٧ فرمود: اين سبد را بگير و به سوي آن درخت خرما برو و بگو كه پيامبر خدا٦ ميفرمايد: به حقّ خدا، از تو ميخواهم كه ما را از ميوهات اطعام كني! علي٧ چنان كرد و ميوهها را پيش رسول الله٦ آورد و همه خوردند و به مقداد و خانوادة مقداد نيز اطعام كرد و براي فاطمه٣ و حسنين٨ نيز آورد و كفايتشان كرد. وقتي به منزل رسيدند، حضرت فرمود: بشارت بده و صبر پيشه كن اي فاطمه٣ كه جز با صبر بدانچه پيش خداست، نميرسي. پس جبرييل سورة «هل اتي» را آورد.[١]
نقد و بررسي روايت
الف. بررسي سند روايت: اين روايت مرسل و بدون سند ذكر شده است.
ب. بررسي متن روايت: در اين روايت نيز، اضطراب وجود دارد و آن، جريان درخت خرماي مقداد است كه در روايات قبلي طعام آسماني و سوره «هل اتي» ذكر شده بود.
نقل چهارم
اربلي نيز از المناقب خوارزمي، از ابن عباس روايتي را آورده است كه ثعلبي و ديگر مفسران قرآن در مورد آيۀ Gيُوفُونَ بِالنَّذْرِF متذكر آن شدهاند. او ميگويد: حسنين مريض شدند و پيامبر٦ با ابوبكر و عمر به عيادتشان رفتند و گفتند: اي اباالحسن، چه خوب است كه بر دو فرزند خود نذري نمايي و ... علي٧ و فاطمه٣ و فضه نذر كردند كه اگر حسنين بهبود يابند، سه روز روزه بگيرند. حسنين٨ شفا يافتند، در حالي كه پيش آل محمد٦ چيزي براي خوردن نبود. امير المومنين٧ پيش شمعون خيبري ـ كه يهودي بود ـ رفت و سه صاع جو از او به قرض گرفت.
و در حديث مزني از ابنمهران باهلي آمده است كه حضرت علي٧ پيش يكي از همسايگانش
ـ كه پشمريسي ميكرد و شمعون بن حانا نام داشت ـ رفت و گفت: آيا براي تو ممكن است كه جزهاي (آن مقدار از پشم گوسفند كه در سال بريده شود) از پشم بدهي تا دختر محمد٦ در مقابل سه صاع از جو بريسد؟ گفت : آري. پس پشمي به حضرت داد و ايشان پشم و جو را به منزل آورد و به فاطمه٣ خبر داد و او اطاعت كرد... ( بقيه داستان عين همان است كه در الأمالي طوسي آمده است).
ابن مهران باهلي در ادامة حديث ميگويد كه پيامبر٦ وقتي داخل منزل فاطمه٣ شد، و وضع آنها را ديد، گريست و گفت شما سه روز بدين وضع بودهايد و من از شما غافل بودهام؟ پس جبرييل اين آيات را نازل كرد: Gإِنَّ الْأَبْرَارَ يَشْرَبُونَ مِن كَأْسٍ كَانَ مِزَاجُهَا كَافُوراًF. خطيب در اين قضيه روايتي ديگر آورده و
[١]. سورۀ انسان، آيۀ ٧.