نجاشي ذكري از او نكرده است و شيخ طوسي در رجالش او را از اصحاب باقر٧ و صادق٧ نام برده است. در مجموع، تمام كساني كه در اين موضوع مطلبي نوشته‌اند، براي اثبات وثاقت او سه شاهد آورده‌اند:

١. چند بيت شعري كه وي دربارۀ امام باقر٧ گفته است؛

٢. روايتي از امام باقر٧ كه در آن روايت امام مالك را با لفظ «انتم شيعتنا» خطاب كرده‌اند؛

٣. روايت ديگري كه مالك مخاطب امام است و امام به او مي‌گويند تمام مردم و امامانشان
در روز قيامت همديگر را لعن مي‌كنند، بجز شما و هركه مثل شماست (كه امامش ما اهل‌بيت
هستيم).[١]

تمام اين موارد،امامي بودن او را اثبات مي‌كند، نه ثقه بودنش را. و دليل بر حسن است، نه توثيق.

رجال مطرح در طرق شيخ طوسي

چون كه تعدادي از رجال با رجال طرق ابن‌قولويه مشترك هستند در قسمت قبلي بررسي شدند بنابراین تنها چند نفر باقي مي‌مانند كه بايستي ترجمه آنها را بيان كنيم:

١. عقبة بن قيس بن سمعان

وي كسي است كه در طريق زيارت مطرح نيست، اما در قسمت اول روايت مطرح است. شيخ در
رجالش او را هم در اصحاب باقر٧ و هم در اصحاب صادق٧ آورده است؛ با اين تفاوت كه در
اصحاب باقر او را مجهول معرفي كرده،[٢] ولي در اصحاب صادق او را پدر صالح بن عقبه معرفي
نموده است.[٣]

اين گفته شيخ طوسي با آنچه در سند حديث زيارت عاشورا ذكر شده، تناقض دارد؛ چرا که اين روايت تصريح دارد كه عقبة بن قيس (پدر صالح بن عقبة) روايت را از امام محمد باقر٧ نقل كرده است.[٤] در حالي كه در كتاب رجال، ايشان تصريح دارند عقبة بن قيسي كه پدر صالح بن عقبة است از اصحاب امام صادق٧ است و آن عقبة بن قيس ـ كه از ياران امام باقر٧ است ـ مجهول است.

همين باعث شده كه آیة‌الله خويي نيز در كتاب معجم رجال الحديثعقبة بن قيس (پدر صالح بن عقبة) را از ياران امام صادق٧ معرفي كند.[٥]

البته محقق شوشتري در كتاب قاموس الرجال بيشتر از يك عقبة بن قيس معرفي نكرده است.

[١]. سند كامل الزيارات: حدثني حكيم بن داود و غيره، عن محمد بن موسي الهمداني، عن محمد بن خالد الطيالسي، عن سيف بن عميره و صالح بن عقبه، عن علقمه بن محمد الحضرمي و محمد بن اسماعيل، عن صالح بن عقبه، عن مالك الجهني، عن ابي‌جعفر٧:... (بيان ثواب زيارت امام حسين٧ در روز عاشورا...) قال صالح بن عقبه و سيف بن عميره، قال علقمة بن محمد الحضرمي، قلت: لابي جعفر٧:... (بيان متن زيارت عاشورا توسط امام).

[٢].اختيار معرفة الرجال، ص ٤١٦ ، ش٧٨٨.

[٣].قاموس الرجال، ج٧، ص٢٥٦.

[٤]. همان، ج٦، ص٥٧١.

[٥]. رسائل و مقالات، ج٣، ص‌٤١٠.