المبیت»[١] در شأن امام علی٧،[٢] داستان اصحاب کهف،[٣] ماهیت گنج پنهان در زیر دیوار در داستان عبد صالح و موسی٨،[٤] معنای عالم قبر در مفهوم برزخ در آیۀ ١٠٠ سورۀ مبارکۀ مؤمنون،[٥] مقصود از قرابت در آیۀ ٢٣ سورۀ مبارکۀ شوری همان اهل‌بیت:[٦] و فضیلت سورۀ توحید[٧] اشاره کرده است.

٤. جبران ضعف سندی روایات شیعی

دانسته است که متأسفانه بخش فراوانی از روایات تفسیری، به دلایل متعددی، از زوایای مختلف ضعیف به شمار می‌روند.[٨] وجود راویان ضعیف و گاه مهمل و مجهول[٩] در سلسلۀ راویان اسناد احادیث تفسیری سبب شده است تا این قبیل روایات از درجۀ اعتبار و صحت اندکی برخوردار باشند، تا آنجا که گسترۀ روایات ضعیف در حوزۀ تفسیر بیش از سایر حوزه‌های معرفتی قلمداد شده است.

برخی مفسّران شیعی بر این باورند که عدم صحت سند، سبب انکار و رد حدیث نمی‌گردد؛[١٠] چه آن‌که سند حدیثی به طور قطع صحیح نباشد، اما مضمون و محتوای آن به گونه‌ای باشد که روایات دیگر آن را تصدیق نماید و یا دست‌کم تکذیب نکند.[١١] به اعتقاد ایشان، بحث از سند روایات تفسیری، تنها برای رسیدن به قراين صحت متن روایات است.[١٢]

بر این اساس، مفسّران شیعی همچون علامه طباطبايي تلاش کرده‌اند تا با ذکر نقل‌های مختلف از یک متن از منابع متعدد ضعف‌های احتمالی موجود در سند احادیث را بر طرف سازند. در این میان، گاه نقل روایات یکسان و یا هم‌مضمون از منابع روایی اهل‌سنّت نیز برای این مقصود مفید فایده است؛ به عنوان نمونه، علامه طباطبايي روایتی را از الدر المنثور به نقل از ابن مردویه از انس بن مالک و بریده از پیامبر نقل می‌کند که نقل امین الاسلام طبرسی از آن حدیث مرسل بوده و ضعیف تلقی می‌شود:

و در همان کتاب [الدر المنثور] است که ابن مردویه از انس بن مالک و بریده روایت کرده که گفتند: رسول خدا٦ وقتى آیۀ Gفِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللهُ أَن تُرْفَعَF[١٣] را خواند، مردى برخاست و

[١]. إرشاد الأذهان الي تفسیر القرآن، ص٤٣١.

[٢]. البیان، ص٣٧١.

[٣]. المیزان، ج٤، ص٢٢١. براي نمونۀ دیگر ر.ك: همان، ج٢، ص٥١.

[٤]. آلاء الرحمن، ج١، ص٥٠.

[٥]. المیزان، ج١، ص٢٥٤.

[٦]. همان، ص٣٤٠.

[٧]. سوره بقره، آيه ٢٠٧.

[٨]. المیزان، ج٢، ص١٠٠.

[٩]. همان، ج١٣، ص٢٨١.

[١٠]. همان، ص٣٥٨.

[١١]. همان، ج١٥، ص٦٩.

[١٢]. همان، ج١٨، ص٤٦.

[١٣]. همان، ج٢٠، ص٣٨٧ و ٣٩٠.