عنوان «کتاب الاخبار» غالباً نشانگر مرحله‌ای تاریخ‌نویسی اسلامی است که بویژه در قرن سوم معمول بود. این قبیل آثار ممکن بود اخبار یک شخص، خلیفه یا شاعر یا هر شخصیت دیگر، و نیز اخبار یک رخداد باشد؛ چنان‌كه ترتیب این اخبار نیز می‌توانست منظم و یا نامنظم باشد. در این موارد، غالباً کتاب «الاخبار» با «النوادر» به یکدیگر نزدیک بود و «نوادر» هم معنای جمع اخبار پراکنده‌ای را داشت که کمتر تحت عنوان یک موضوع در می‌آمد. تعابیری چون «کتاب الاخبار و النوادر» «کتاب الاخبار و الاثار» «کتاب الاخبار و الاحادیث»، «کتاب الاخبار و الانساب»، «کتاب الاخبار و الانساب و السیر» و «کتاب الاخبار المسموعة» فراوان در فهرست ابن ندیم به چشم می‌خورد. یک جا از کتابی به خط ابوالقاسم الحجازی یاد می‌کند كه کتابی با عنوان کتاب الاخبار الداخلة فی التاریخ داشته است.[١]

از اخباری که از او نقل شده و غالب آنها دربارۀ طالبیان و عباسیان است، می‌توان حدس زد که کتاب الاخبار نوفلی، کتابی شبیه الموفقیات زبیر بن بکار بوده و نظم تاریخی مرتبی نداشته است. این سبک نگارش در قرن سوم معمول بود و آثاری چون الاغانی و یا تاریخ الطبری، و مجموعه‌های بزرگ بعدی، غالباً بر اساس این نوع منابع ـ که تکیه خاصی روی اخبار سیاسی و ادبی داشتند ـ تألیف شده است. در این باره که نوفلی کتاب دیگری هم داشته است، تاکنون خبری نداریم. در عین حال، نباید دامنه تأثیر گذاری نوفلی را به کتاب الاخبار او محدود کرد.

روایات بسیار اندکی در باب فضايل امام علی٧ به نقل از وی در منابع حدیثی سنی بر جای مانده است که از آن جمله حدیثی است که نسايی (م ٣٠٣ق) از او نقل کرده است:

أخبرنا علی بن محمد بن سلیمان، عن ابن عیینه، عن عمرو بن دینار، عن أبی جعفر محمد بن علی، عن ابراهیم بن سعد بن أبی وقاص، عن أبیه (و لم یقل مرة عن أبیه) قال، کنا عند النبیّ صلی الله علیه و آله و سلم و عنده قوم جلوس، فدخل علی کرم الله وجهه، فلما دخل خرجوا، فلما خرجوا تلاوموا، فقالوا: و الله ما أخرجنا إذ أدخله، فرجعوا فدخلوا، فقال: و الله ما أنا أدخلته و أخرجتکم بل الله أدخله و أخرجکم.[٢]

وی شاگردان برجسته‌ای داشت. یکی از آنان، احمد بن عبدالعزیز جوهری (م ٣٢٣ق) نویسنده کتاب السقیفة و فدک است. نمونه روایت وی از نوفلی در منابع مختلف از جمله در امالی الطوسی،‌[٣] و غالباً در الاغانی دیده می‌شود. شاگرد زبده دیگر او ابن عمار ثقفی است که شرح حال وی خواهد آمد.

به هر روی، در بزرگی نوفلی تردیدی نیست؛ زیرا نه تنها مسعودی نام او را در کنار مورخان بسیار برجسته در مقدمه مروج الذهب آورده است، بلکه نقل‌های او در انساب الاشراف، تاريخ الطبری، مقاتل الطالبیین و بسیاری از مآخذ دیگر، نشان از جلالت مرتبت او به عنوان یک منبع تاریخی دارد.

[١]. همان، ج١٦، ص٧٠.

[٢]. همان،‌ ج٢٠، ص٢١٧.

[٣]. نيز در: همان، ج١٢، ص٤٣٠.