را در روز عاشورا زيارت كند...[١]. [٢] صالح بن عقبه و سيف بن عميره گويند: علقمه برايمان نقل كرد كه به امام گفتم: دعايي به من بياموز كه در روز عاشورا، هنگامي كه قصد كردم از دور يا نزديك امام حسين٧ را زيارت كنم، آن را بخوانم. علقمه گفت: امام باقر٧ فرمودند: اي علقمه، هرگاه پس از اشاره و سلام به آن حضرت، دو ركعت نماز به جا آوردي... بگو:

السلام عليك يا اباعبدالله، السلام عليك يابن رسول الله، السلام عليك يا خيرة الله و ابن خيرته...[٣].

مشهورترين نقل

نقل ديگر زيارت عاشورا ـ كه بيشتر علماي ديگر هم همان نقل را مطرح كرده‌اند (البته تا حدود قرن دهم؛ چرا که نسخه كتاب كامل الزيارات در اين سال‌ها يافته شده است)، ـ نقل شيخ طوسي در كتاب مصباح المتهجّد ـ چه در مصباح الكبير چه در مصباح الصغير ـ است.[٤] شيخ طوسي در كتاب مصباح چنين مي‌گويد:

روي محمد بن اسماعيل بن بزيع، عن صالح بن عقبة عن أبيه، عن أبي‌جعفر٧: (در اين قسمت مانند نقل كامل الزيارات، البته با مقداري اختلاف، به بيان ثواب زيارت امام حسين٧ در روز عاشورا مي‌پردازد).

پس از بيان قسمت اول در كتاب مصباح چنين آمده است:

قال صالح بن عقبة و سيف بن عميرة: قال علقمة بن محمد الحضرمي، به امام باقر٧ گفتم: دعايي به من بياموز كه هرگاه خواستم از راه دور يا نزديك امام حسين را زيارت كنم، آن را بخوانم...[٥]

پس از گفتگويي بين علقمه و امام باقر٧، امام به بيان زيارت عاشورا مي‌پردازند (كه البته اين قسمت هم كمي با نقل كامل الزيارات متفاوت است كه در متن‌شناسي به ما كمك شاياني مي‌كند).[٦]

شیخ طوسی، پس از پايان زيارت عاشورا، سند ديگري براي زيارت مطرح مي‌كند:

و روی محمد بن خالد الطيالسي، عن سيف بن عميرة قال: خرجت مع صفوان بن مهران الجمال و جماعة من أصحابنا... ، فدعا صفوان بالزيارة التی رواها علقمة بن محمد الحضرمی، عن أبی جعفر٧ فی يوم عاشورا... .[٧]

[١]. ر.ک: «كتابشناسي زيارت عاشورا»، فصلنامه علوم حديث، شماره ٢٣.

[٢]. بحارالانوار، ج١٠١، ص٣٠٠ ـ ٣٠٣.

[٣]. زادالمعاد؛ ص‌٣٧٣ ـ ٣٨٠. ايشان در زاد المعاد تفاوتي بين زيارت عاشوراي منقول از شيخ طوسي و ابن‌قولويه قایل نیست و حتي در بيان روايت، قسمت اول (بيان ثواب) را از كتاب ابن‌قولويه و قسمت دوم (متن زيارت) را از كتاب شيخ طوسي نقل مي‌كند و اشاره‌اي به اين مطلب نكرده است.

[٤]. ر.ک: شفاء الصدور، ص٥٤٠.

[٥]. مطالبي مانند ثواب‌هاي غلوآميز موجود در ابتداي روايت. براي مطالعه بيشتر ر.ک: الاخبار الدخيلة، ج٣، ص٢٥٦.

[٦]. لازم به تذكر است كه روايت صفوان متن زيارت را نقل نكرده، بلكه سيف بن عميره مي‌گويد كه آنچه را علقمه برايمان گفته بود، او هم گفت. بنابراین نظر نيز بر فرض كه سند زيارت صحيح باشد، ولي متن زيارت به صورت جزء به جزء ممكن است مستند نباشد.

[٧]. ر.ک: فصلنامه سفینه، سال چهارم، شماره ١٤.