علوم حدیث - علوم حدیث - الصفحة ٢٩٤ - روش شناسي فقه الحديثي شيخ بهاي
أقام النّبي تسعة عشر يقصّر. فنحن إذا سافرنا تسعة عشر قصّرنا و إن زدنا أتممنا؛[١]
پيامبر نوزده روز اقامت کرد و نمازش را قصر کرد. ما نيز اگر نوزده روز در سفر باشيم، نماز را قصر ميکنيم و اگر بيشتر بمانيم، نماز را تمام ميخوانيم.[٢]
بهبودي ميگويد اين نهايت فهم و درک ابنعباس، يکي از دانشمندان امت مسلمان، از سيره رسول خداست. ابنعباس ميگويد ما نيز چنان که پيامبر در سفر رفتار ميکرد، عمل ميکنيم. اما در فتواي او هيچ فهم و درايتي از سنّت به چشم نميخورد؛ زيرا وقتي پيامبر وارد مکه شد، نميخواست ده روز يا بيشتر در آن جا اقامت کند و به همين دليل، دستور داد قبّهاش را بر فراز مکه برپا دارند؛[٣] زيرا اگر ميخواست پس از ورودش، بيش از سه روز در مکه اقامت کند و در آن بماند، هجرت خود را نقض کرده بود. بهبودي اين توضيح را نيز اضافه ميکند که پيامبر پس از هجرت از مکه، ديگر هرگز بيش از سه روز در مکه اقامت نکرد. وي اين فتواي پيامبر را که مهاجران نبايد در مکه بيتوته کنند، از طرق متعدد
نقل ميکند.[٤] به عقيده او، درست به همين دليل است که پيامبر در حجة الوداع نيز به مکه داخل نشد، مگر براي انجام مراسم طواف يا اداي بعضي حاجاتش؛ و قبّهاش را در أبطح افراشت. او ميافزايد با
وجود فتواي ابنعباس و عمل به آن، ديگر چه توقعي از أنسبنمالک و فتواي او ميتوان داشت
که ميگويد:
خرجنا مع النّبي من المدينة إلی مکة. فکان يصلّي رکعتين رکعتين حتی رجعنا إلی المدينة. قيل له: أقمتم بمکة شيئاً؟ قال: أقمنا بها عشراً؛[٥]
به همراه پيامبر از مدينه به مکه رفتيم و همواره پيامبر دو رکعت دو رکعت نماز ميخواند. به او گفتند: آيا در مکه هم مانديد؟ گفت: ده روز در آن جا مانديم.
به اين ترتيب، صورت ظاهر درک آنان از عمل رسول خدا اين است که با وجود ده روز اقامت، قصر نماز واجب است؛ چنان که رسول خدا قصر کرد.[٦]
[١]. همان، ص٣٤٥، ص٣٥٧ و ص٣٨٥.
[٢]. همان، ص٣٩٤، ص٢٨٩، ص١٩١، ص٤١٠، ص٤٠٣، ص٣٥٣، ص٣٨٧، ص٤٢٧، ص٢١٨، ص٢٢٣، ص٢٣٥، ص٣٨٦ و ص٣٩٠.
[٣]. همان، ص٢٢٣، ص١٨٤، ص١٦٣، ص٢٢٦، ص٢٢٨.
[٤]. همان، ص٣٠٠.
[٥]. همان، ص٣٦٩ و ص٢٣١.
[٦]. ر.ک: همان، ص١٩٥، ص٣٠٤، ص٣٠٠، ص٢٢٣، ص٤٥٧، ص٤٠٨ و ص١٧٢.