یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٧٨ - اخلاق و مسئله خودی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ١٧٨

و افراطی بوده از ناحیه کسانی که متوجه استفادههای سوء گروهی خودخواه از مفاهیم عالی ترک خودخواهی شدهاند. اخلاق مارکسیستی یا نیچهای اینچنین است. اینها را نمیتوان یک مکتب اخلاقی کامل خواند، واکنشهای شدیدی هستند که در شرایط محدود و موقتی مفیدند.

اما در اخلاق اسلامی در عین ترک خودخواهی، حفظ حقوق فردی و حفظ خودی و شخصیت خودی، آنجا که این دژ مورد حمله و در حصار دیگران قرار میگیرد، واجب و لازم شمرده شده است.

١١. در مکتب امام حسین هردو جهت پیداست، هم ترک خودخواهی به معنی توسعه وجود و شخصیت تا آنجا که شامل دشمن هم میشود، و هم به معنی حفظ حقوق خود و دفاع از حق و شرافت خود. در قسمت اول، داستان حرّ و داستان حمله شمر بهترین گواه است و در قسمت دوم، حملهها و شعارهای آن حضرت: الا و ان الدعی بن الدعی قد رکز بین اثنتین، بین السلّة و الذلّة و هیهات منّا الذلّة. الموت خیر من رکوب العار.

١٢. آیه سخن طیب، آیه و سوره تکذیب به دین.

١٣. اعلامیه حقوق بشر از طرف فرانسویها از قبیل نشر اسکناس بدون پشتوانه بود.

١٤. منتهی [١] شدن [این اعلامیه] به کشتن زنان و اطفال بیگناه به فجیعترین وجهی و خراب کردن آثار تمدن و مؤسسات فرهنگی در مقابل ملتی که فقط حق مشروع خود را از ناشرین اعلامیه حقوق بشر میخواست. اما فرانسویان مصداق قول حق بودند که: و من الناس من یعجبک قوله فی الحیوة الدنیا و یشهد اللَّه علی ما فی قلبه و هو ألدّ الخصام.

١٥. طبیعیترین محصول فلسفههای مادی، اگزیستانسیالیسم در اخلاق و فاشیسم در سیاست است.

١٦. روش احمقانه برتراند راسل، زیرا راه سومی نیست.