یادداشتهای استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٦٣ - آثار عشق و محبت
یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ٤٦٢
کند و در عین حال چشم را از شیء معینی ببندد. عشق فهم را تیزتر میکند اما توجه را یکجهت و متوحّد میکند و لهذا گفتیم که یک خاصیت عشق توحّد است. در اثر همین توحّد و تمرکز، عیب هم پیدا میشود و از توجه به چیزهای دیگر کاسته میگردد.
نظیر مدح و ذمّ درباره عشق درباره عقل هم هست، همچنان که در دفتر ٨٩ فصل عقل و فکر گفتهایم که منطقی در ادبیات ما هست به عنوان مذمت عقل، و البته مذمت عقل قبیحتر است، زیرا عشق به منزله قوّه محرک و قوّه بخار و عقل به منزله ناخدای کشتی وجود انسان است.
عیب دیگر عشق این است که عیب را حسن جلوه میدهد
بالاتر از آنچه گفته شد که عشق عیب را میپوشاند روی خاصیت توحّد، باید گفت عیب را حسن جلوه میدهد روی خاصیت دیگری که توضیح میدهیم.
یکی از آثار عشق که در گذشته گفته نشد این است که هر جا که پرتو افکند زیبا میکند، یک ذره حسن را خورشید و بلکه سیاهی را سفیدی و ظلمت را نور و زشتی را زیبایی جلوه میدهد و میگوید:
اگر در کاسه چشمم نشینی | به جز از خوبی لیلی نبینی [١] | |