یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٦٠ - یادداشت عرفان و تصوف - مسائل

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ٣٥٩

دوم به اعتراف خود مؤلف گفته شده است.

بیان رمزی (ر. ک: نمره ٣٩)

٣٤. ص ٥٤: به نقل از نفحات الانس چاپ هند، ص ٣٣ به نقل از خواجه عبد اللَّه انصاری، اول کسی که به رمز سخن گفت ذوالنون مصری بود. میگوید:

وی پیشین کسی بود که اشارت با عبارت آورد و از این طریق سخن گفت و چون جنید پدید آمد در طبقه دیگر، این علم را ترتیب نهاد و بسط کرد و کتب ساخت، و چون شبلی پدید آمد این علم را با سر منبر برد و آشکارا کرد. جنید گفت: ما این علم را در سردابها و خانهها میگفتیم پنهان، شبلی آمد و آن را بر سر منبر برد و بر خلق آشکارا کرد. (ر. ک: نمره ٧٥)

٣٥. ایضاً نقل از خواجه عبد اللَّه به نقل از نفحات الانس- ذوالنون:

سه سفر کردم و سه علم آوردم: در سفر اول علمی آوردم که خاص پذیرفت و عام پذیرفت (علم توبه) [١] و در سفر دوم علمی آوردم که خاص پذیرفت و عام نپذیرفت (علم توکل و معاملت و محبت) و در سفر سوم علمی آوردم که نه خاص پذیرفت و نه عام (علم حقیقت)، فبقیت شریداً طریداً وحیداً.

٣٦. ص ٥٥: قهرمان فلسفی تصوف دو نفرند: غزالی و ابن العربی.

٣٧. ص ٥٥: قهرمانان توفیق شرع و تصوف: قشیری، سرّاج، هجویری، غزالی.

قرن سوم

٣٨. ص ٥٦ (عطف به نمره ٣٣): خصوصیت قرن سوم به سه صفت است:

الف. ورود تعمق و تفکر در عرفان.