یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٥٣ - یادداشت عرفان و تصوف - مسائل

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ٣٥٢

آداب خاص

ج. آداب خاص از قبیل ریاضتهای خاص، چله نشینی، بیعت، ذکر خفی، اجازه ارشاد، تقدم ذکر بر نماز (داستان ابوسعید ابوالخیر)، سماع، تجویز عشق مجازی، سلسله اجازات (ر. ک: شرح لاهیجی ص ٦٩٨)، مرقعه (خرقه) پوشی، رقص، تصفیق (کف زدن).

٥. ارکان اربعه طریقت: خدمت، عزلت، خلوت، صحبت (شرح لاهیجی ص ٩٩٩).

٦. بیعت (شرح لاهیجی ص ٧٠٠).

٧. عطف به نمره ٤ راجع به شریعت و طریقت و حقیقت، رجوع شود به شرح لاهیجی صفحات ٣٩٦ ... و به ورقههای عرفان و مسئله شرایع و تکالیف و ورقههای حافظ، عبادت، عشق، شرایع و تکالیف و بحثی در تصوف صفحات ٧ و ٥٠- ٥٢ و ٧٧ و ٧٨ و ١٧٧- ١٨٣.

٨. قرآن منبع اصلی عرفان و تصوف است- نیکلسون، میراث اسلام ص ٨٣ و ٨٤، تاریخ تصوف ص ١١ و ١٧١.

٩. حسن بصری اولین کسی است که در تصوف و مراحل و مراتب سلوک کتاب نوشت به نام رعایة حقوق اللَّه- نیکلسون، میراث اسلام ص ٨٥، ایضاً محاضرات عبد الرحمن بدوی در دانشکده الهیات، و مخصوصاً توجه شود به شباهتهای زیادی میان این کلمات و کلمات نهج البلاغه.

١٠. ذوالنون به عقیده نیکلسون (ص ٨٥) اولین کسی است که از بیخودی در معرفت و یا معرفت در بیخودی سخن گفت و بایزید اول کسی بود که از فناء فی اللَّه سخن گفت.

١١. تصوف در قرن چهارم به فلسفه یونان تمایل پیدا کرد- نیکلسون، میراث اسلام ص ٨٨.

١٢. انسان کامل «به معنی» محمّد (حقیقت محمّدیه) از مسائلی که محیی الدین طرح کرد- نیکلسون، میراث اسلام ص ٩٠.

١٣. صلح کل. به عقیده نیکلسون اشعار معروف محیی الدین: لقد صار قلبی قابلًا کل صورة ... دلیل بر صلح کلی اوست.

اولًا این اشعار در اخوان الصفا نیست، پس مال خود محیی الدین