یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٤ - توبه و آثار گناه

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ٣٤

جهاد اکبر جهاد علیه گناه است، علیه گناه خود.

نهضت اخلاقی علیه گناه، هم جهاد اول است و هم جهاد اکبر؛ جهاد اول است به حکم آیه ان اللَّه لا یغیر ما بقوم حتی یغیروا ما بأنفسهم، جهاد اکبر است به حکم حدیث مرحباً بقوم قضوا الجهاد الاصغر و بقی علیهم الجهاد الاکبر و احادیث دیگر.

همان طوری که در ورقه ایمان به گفتههای پیغمبر گفتهایم، مردم به آثار گناه ایمان ندارند، با اینکه کم و بیش به گفته پیغمبر ایمان دارند. سرّ مطلب این است که مردم در مسئله دنیا و آخرت اینطور فکر میکنند که خوشبختی دنیا عین بدبختی آخرت است، هر که در این دنیا خوشبخت شد به جرم این خوشبختی باید در آخرت بدبخت باشد، بشر به قول برتراند راسل باید یکی از دو بدبختی را انتخاب کند: یا بدبختی دنیا را و یا بدبختی آخرت را، و از این رو فکر میکنند که گناهها خوشبختیهایی است که باید محرومیت از آنها را تحمل کرد تا در آخرت بدبخت نشویم. از این رو مردم به آثار گناهان- که اصل مسلّمی است در اسلام- ایمان ندارند، آنها برای گناه اثر بد قائل نیستند. پس این است علت ایمان نداشتن مردم به اینکه پیغمبر طبیب است و دین طب است.

مردم از ضررها، ضرر مالی را قبل از هر چیزی احساس میکنند، زیرا به آن احاطه و علم دارند، دفتر و حساب سادهای کافی است که ده شاهی گم کرده را تشخیص دهند. لهذا اگر هر گناه یک ضرر مالی میداشت، مردم به این فراوانی دروغ نمیگفتند مگر اینکه فایده مالی بیش از ضرر مالیاش باشد. بعد از ضرر مالی، ضرر بدنی را احساس میکنند. ضرر بدنی مهمتر است ولی دیرتر احساس میشود. مردم دیرتر میفهمند که قلب و ریه و کبد و کلیه خود را در اثر لاقیدیها [معیوب] کردهاند. بعد از ضرر بدنی، ضرر روحی را کمتر احساس میکنند با اینکه مهمتر است. علی فرمود:

الا و ان من البلاء الفاقة و اشد من الفاقة ضرر البدن ...