یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٢٨٥ - اصول و مبانی اخلاق اسلامی

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ٢٨٤

لا دین لمن لا مروّة له و لا مروّة لمن لا عقل له و ان اعظم الناس قدراً الذی لایری الدنیا لنفسه خطراً. (حدیث «عقل و جهل» تحف العقول ص ٣٨٩)- رجوع شود به دفتر ٨٦، نمره ١٠١.

رجوع شود به بحثهای تربیت اسلامی

قدر الرجل علی قدر همته و صدقه علی قدر مروءته و عفته علی قدر غیرته. (نهج البلاغه، حکمت ٤٧)

اکرم نفسک من کل دنیة و ان ساقتک الی الرغائب فانک لن تعتاض بما تبذل من نفسک عوضاً و لا تکن عبد غیرک و قد جعلک اللَّه حرّاً.

(نهج البلاغه، وصیت به امام حسن)

و لا تکن فظّاً غلیظاً یکره الناس قربک و لا تکن واهناً یحقّرک من عرفک. (تحف العقول، ص ٣٠٤- امام صادق علیه السلام)

اما از آن طرف ابن ابی الحدید در ذیل خطبه عالی «ان اللَّه تعالی جعل الذکر جلاء للقلوب» شمهای از اخلاق عارفین نقل میکند که موجب حسرت است، از آن جمله:

قال ابراهیم بن ادهم: ما سررت قطّ مثل سروری فی ایام ثلثة کنت فی سفینة و فیها رجل مضحک کان یلعب به اهل السفینة و یقول کنا نأخذ البلح من بلاد الترک هکذا و یأخذ بشعر رأسی فبهزّنی فسرّنی ذلک لأنه لم یکن فی تلک السفینة احقر منی فی عینه، و کنت علیلًا فی مسجد فدخل المؤذن و قال اخرج فلم اطبق فأخذ برجلی و جرّنی الی خارج المسجد، و کنت بالشام و علی فرو فنظرت الیه فلم امیز بین الشعر و القمل لکثرته.

ولی باید بدانیم اسلام انظلام را حرام میداند، دفاع از مظلوم را ستایش میکند، نظافت را از ایمان میداند.

ایضاً ابن ابی الحدید ج ٣، چاپ بیروت، ص ١٠٦:

دعا انسان بعض مشاهیر الصوفیة الی ضیافته فلما حضر باب