یادداشت‌های استاد ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ١٦٢ - فلسفه اخلاق - مسجد ارک - دهه دوم محرم ٩٥

یادداشتهای استاد مطهری، ج ١١، ص: ١٦٢

ویل دورانت.

مکارم اخلاق - بعثت لاتمّم مکارم الاخلاق

وسائل جلد ٢، ص ٢٢٤:

قال رسول اللَّه صلی الله علیه و آله: علیکم بمکارم الاخلاق فانّ ربی بعثنی بها و انّ من مکارم الاخلاق ان یعفو الرجل عمّن ظلمه و یعطی من حرمه و یصل من قطعه و یعود من لایعوده.

فلسفه اخلاق - مسجد ارک - دهه دوم محرم ٩٥

١. اخلاق چیست؟ شاید همه فکر کنند که آن را میدانند زیرا از رایجترین کلمات است، اما پس از دقت معلوم میشود که تعریف اخلاق آسان نیست. از افلاطون و ارسطو و اپیکور و کلبیون و رواقیون گرفته تا علمای اسلامی و فلاسفه جدید هرکدام از اخلاق تعریف و تعبیری دارند که احیاناً ضد یکدیگرند.

در این گونه موارد بهتر این است که از موارد مسلّم، بحث خود را آغاز کنیم. ما دو نوع کار در مورد انسانها میبینیم: کارهای عادی و طبیعی که مقتضای طبیعت هر فرد است از قبیل خوردن و نوشیدن و استراحت و غیره. خصوصیت خاص این کارها این است که هیچ گونه تحسین و ستایش و آفرینی را به دنبال خود نمیکشاند، کسی نمیگوید آفرین بر فلانی که گرسنه بود و غذا خورد، همچنان که ضد آفرین یعنی ناآفرین (نفرین) و ملامت و نکوهش را نیز به دنبال خود نمیکشد.

ولی یک سلسله کارها مثلًا عمل پطر کبیر- که در سن ٥٣ سالگی در اوج اقتدار روزی در فصل ژانویه قایقی را در خطر