مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٣٥ - سخن بوعلی
یک ماه متوالی یا احیانا بیش از یک ماه غذا نمیخورد در صورتی که آدم عادی اگر یک هفته غذا نخورد خود به خود از گرسنگی میمیرد- این را یک امر ناشدنی گمان مبر.» در داستان حضرت موسی ظاهرا میخوانیم که در مدت چهل روزی که در میقات رفت اساسا غذا نخورد، و احیانا در باب ریاضتکشها و همینهایی که حبس نفَس میکنند [چنین چیزهایی نقل میشود.] مثل اینکه در زمان او (بوعلی) هم معروف بوده؛ میگوید درباره اهل هند چنین میگویند «ان صحّت الحکایة» اگر این قصهها راست باشد. اگر شنیدی، خیال نکن یک امر ناشدنی است، شدنی است، چرا؟ میگوید روی این حساب که نفس روی بدن اثر میگذارد یعنی ممکن است که نفس طوری در بدن تصرف کند که مدتی ماشین بدن کار نکند. در حال عادی که مرتب غذاها را تحلیل میبرد و مواد را دفع میکند احتیاج به ماده جدید پیدا میکند ولی ممکن است که مدتی بدن را به یک حال نگه دارد، دفع نکند و احتیاج به جذب جدید هم نباشد. میگوید مثال عادیاش یک نفر مریض است که اگر ما حساب کنیم میبینیم در مدت یک ماه آنقدر کم غذا میخورد که اگر یک آدم سالم آن مقدار غذا بخورد میمیرد ولی او به واسطه مرض، بدنش کار نمیکند، وقتی بدن کار نکرد احتیاج به غذا نیست. این کار نکردن همان طوری که ممکن است موجبش بیماری باشد ممکن است موجبش یک اراده نفسانی باشد.
غرضم این جهت است که در یک حالت غیر عادی، در اثر تمرینها و تقویتهایی از قوای روح، این مقدار روح روی بدن اثر میگذارد؛ تصمیم میگیرد مدتی کار آن را کم یا تعطیل کند. بدن را که احتیاج دارد در روز فلان مقدار غذا بخورد و انرژی از غذا بگیرد، همین طور در یک حال نگه میدارد. این نشانه آن است که واقعا روح و امور روحی به صورت یک قوه در انسان وجود دارند و بدن را به این شکل تحت تأثیر خود قرار میدهند.
از اینها بالاتر این حرفهایی است که امروز دیگر تقریبا میشود گفت مسلّم و قطعی شده است:
به وسیله خواب مصنوعی، یا تلقینات، آنچنان شعور باطن را تحت تأثیر قرار میدهند که شعور باطن روی بدن اثر میگذارد و خیلی از جریانهای عادی بدن را و لو بگویید مربوط به اعصاب باشد (اعصاب هم مربوط به بدن است) تحت تأثیر قرار میدهد. گذشته از اینکه در خواب مصنوعی چیزهایی را تلقین میکنند یا مثلا در حال خواب مصنوعی شخص را جراحی میکنند [١]،
[١]. این از قطعیات و مسلّمات تاریخ طب است که افرادی را به وسیله خواب مصنوعی تحت عمل جراحیمیبردند در صورتی که در خواب طبیعی هر اندازه انسان خوابش عمیق باشد وقتی بخواهند عضوش را قطع کنند بیدار میشود؛ ولی او را آنچنان به خواب مصنوعی فرو میبرند که با قطع کردن عضو هم بیدار نمیشود چون این خوابی است که در اثر تلقین پیدا شده یعنی در روح او این اراده را ایجاد کرده و آن اراده روح است که میخواهد بدن خواب بماند، بدن خواب میماند.