ذره بیانتها متزلزل کرد. این را بنده عنوان میکنم چون ممکن است عین این ایراد به ذهن دیگران هم برسد. (البته او در بحثهایش کاری به خدا و این حرفها ندارد، مطالب او صرفا فیزیک جدید است.) او در آن کتاب میگوید درست است که ما در زمین نمونههایی میبینیم که در جهت خلاف آنتروپی است (همین مسأله کتاب ذره بیانتها) ولی زمین چنین شانسی دارد که یک مادر سخاوتمند خرّاجی مثل خورشید بالای سرش است و دائما به رایگان به همه جا انرژیافشانی میکند. اگر مجموعه خورشید و زمین و سایر ثوابت و سیاراتی را که آنها هم از خورشید تمتع دارند در نظر بگیریم، آنتروپی ترقی میکند، ولی وقتی نظرمان به یک نقطه خاصی باشد مثلا آنجا که گیاه در یک جنگل درست میشود، آنتروپی در حال تنزل است. خوب، این حرف صحیح و درست است. وقتی مجموعه جهان را نگاه کنیم، آنتروپیاش در حال ترقی است و انرژی مؤثرش در حال تنزل.

بنابراین یکی از نکاتی که در ذره بیانتها روی آن تکیه شده برای اینکه یک عنصر سومی را ضروری و واجب بدانیم، ظاهرا از بین میرود؛ یعنی اگر در روی زمین موجود زنده پیدا شده و یا در انواع موجودات زنده تکاملی پیدا شده، این درست است که خلاف اصل آنتروپی است (یعنی یک نظم و تفصیل و تشکیلاتی در جهت خلاف آن است) ولی خرجش را خورشید میدهد. (بنده مدتی ناراحت بودم؛ چون هم این مطلب به یک دلیل اعتقادی ضرر میزد و هم کتاب ذره بیانتها بنیانش از جهاتی سست میشد.)

جوابی که دارد و خیلی هم ساده است این است: با اینکه انرژی از خورشید میآید، معذلک پیدایش موجود زنده و چیزهایی که در طبیعت میبینیم، خود به خود نمیتوانست انجام بگیرد. به طور مثال یک یخچال را در نظر بگیریم. یخچال چکار میکند؟ یک محفظهای دارد که در آنجا- فرض کنید- یک ظرف آب بیست درجه میگذارید. این آب بیست درجه رفتهرفته خنک میشود و میرسد به صفر درجه. به صفر درجه که رسید، آهسته آهسته تبدیل میشود به یخ و ممکن است یخ هم تا منهای پنج درجه برود؛ یعنی در اینجا دائما حرارت از این قالب گرفته میشود و سردتر میشود. این حرارتها کجا میرود؟ پشت یخچالها معمولا یک شبکه سیمی هست که داغ میشود و آن همان کنْدانْسور است؛ یعنی حرارت مرتب از آن قالب یا ظرف یخ گرفته میشود و به هوای اتاق داده میشود. و یا در کارخانجات از آن طشت بزرگی که قالبهای یخسازی را در آن گذاشتهاند حرارتهایی استخراج میشود و میآید در کندانسور. حال، کندانسور یا آن چیزی است که روی بام گذاشتهاند و به وسیله آب خنک میشود (یعنی آن آبْ گرم میشود) یا مثل این کولرهای گازی است که در آنها کندانسور هوایی است که باز فضا گرم میشود.