مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٢٦ - منطقی ترین بیان برای خداشناسی در قرآن

درآمد. این، بیان خوبی است، ولی اینکه مقصود گوینده این شعر این مطلب باشد اندکی محل تردید است، چون این شعر قبل و بعدش حکایت میکند که مطلب دیگری را میخواهد بگوید. در آن وقتی که این شعر گفته میشده اهل استدلال و اهل کشف دو راه جدا را طی میکردند و همدیگر را تخطئه میکردند. آنها میگفتند کشفیات شما همه تخیلات است و تخیلاتی پیش خودتان کردهاید که اساسی ندارد، اینها هم میگفتند استدلالات شما همه ضعیف است.

بنابراین آنچه در آنجا میگوید، منظورش توأم بودن [راه استدلال و راه اشراق] نیست؛ به آنها میگوید ای کسانی که راه تقوا و معنویت را کنار گذاشتهاید و نمیخواهید از راه عمل به خداوند نزدیک شوید و مرتب میخواهید از راه تفکر و تعقل و استدلال خدا را کشف کنید، مثَل شما مثَل کسی است که بخواهد مسافتی را با پای چوبی طی کند و آدمی که با پای چوبی میخواهد راهی را برود آن پای چوبی در اختیارش نیست و به همین جهت خطر سقوط و لغزش برایش خیلی زیاد است. منظورش این است. در عین اینکه مطلب جنابعالی مطلب درستی بود ولی خیال نمیکنم این شعر آن مطلب را بخواهد بگوید.