در حال حاضر یکی از بیماریهایی که ما به طور روزمرّه داریم مسمومیتهای غذایی است و حال آنکه قرآن دستوراتی در این زمینه داده است، مثل «کلُوا مِنْ طَیباتِ ما رَزَقْناکمْ» که خیلی مختصر است. همین دستور را اگر جامعه ما عمل کند از یک دسته از بیماریها و عوارض آن در امان خواهند بود و آن بیماریهایی است که در اثر مسمومیتهای غذایی به وجود میآید. و همین طور بیماریهای روانی. باز اگر ما دستوراتی را که اسلام تجویز کرده از نظر سمعی و بصری و حتی فکر و مطالعه، مورد توجه قرار بدهیم خواهیم دید که سطحش از فکر و مطالعه و کتب روانپزشکهای عصر حاضر خیلی بالاتر است، برای اینکه اسلام حتی در فکر و خیال ما دخالت کرده و به ما دستور داده است که «إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ» یعنی حتی بعضی از گمانها زیانبخش است و برای شما ضرر دارد. بگذریم از صحنههایی که میبینیم و میشنویم و مجامعی که شرکت میکنیم و برای روان و اعصاب و سلامتی روح ما زیانهای جبران ناپذیری دارد و خیلی از ضعفهای عصبی و روانی را همین صداها و همین جلسات ایجاد میکند و متأسفانه ما هم غالبا پرهیز نمیکنیم اما میتوان گفت اسلام از سطح فکر روانشناسهای عصر حاضر بالاتر است؛ در گمانی که مربوط به خود ما هم هست دخالت و نظارت دارد که بعضی از گمانها را ما حق نداریم بکنیم یعنی لحظاتی را به بعضی از گمانها بگذرانیم که همان در روح خود ما زیانهایی خواهد داشت؛ موظفیم که توجه نکنیم. منظور من این بود که چه جناب آقای مطهری و چه آقایان همکاران و دوستان، در مسائل علمی مثالهایی بزنند و با توجه به آخرین نظریات علمی امروز تطبیق کنیم تا نتیجه و اثرش را بهتر درک کنیم.

استاد: گویا آقای دکتر توجه نفرموده بودند که بنده اول مقدمه کوچکی عرض کردم که این بحث بحث خیلی خوبی است و زمینهای است و هر چه که ما برای آن وقت صرف کنیم مناسب است؛ برای این بود که خواستم توجه داشته باشید که من دلم میخواهد که در این موضوع زیاد بحث شود. آنچه که من اول عرض کردم به عنوان فهرستی بود برای مسائلی که بعدها میخواهیم با همکاری آقایان درباره آنها بحث کنیم، نخواستم از آن رد شده باشیم. این را من اول به عنوان فهرست عرض کردم که اعجاز قرآن در دو ناحیه است، یکی ناحیه زیبایی که اصطلاحا ناحیه لفظی گفته میشود، و دیگر ناحیه علمی و فکری. بعد برای اینکه ما یک فهرستی گفته باشیم همین قدر عرض کردم که مثلا در باب توحید، در باب اخلاق، در باب مقررات خانوادگی، در طبیعیات