مجموعه آثار ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٢٩ - نقد نظر مهندس بازرگان

آورد به دلیل اینکه در مورد خدا هم نیاوردهاند.

شما میدانید که در طول تاریخ بشر راجع به وجود خدا همیشه اختلاف بوده، الآن هم هست.

این دلیل آن نیست که اگر همدیگر را نتوانستند قانع کنند پس ما معتقد نباشیم. در مورد نبی هم اگر بخواهند دلیل بیاورند باید مخالف و موافق باشد و مخالف و موافق هم بوده و آن دلایلی که- هفت تا مثلا- ایشان آوردهاند ممکن است قابل رد باشد ولی چه کسی میخواهد از اینها استنتاج کند؟ آن کسی که مجموعه این هفت دلیل را میخواند بعد به عقل و وجدان خودش مراجعه میکند ببیند این منطق قویتر و صحیحتر است یا منطق مخالفین، و الّا هیچ وقت دلیل ریاضیاش را برای خدا هم نتوانستهایم بیاوریم.

استاد: اولا در مسائل باب خدا، معلوم است که موضوعش موضوع ریاضی نیست. شما میخواهید در موضوع غیر ریاضی دلیل ریاضی آورده شود؟

- دلیل ریاضی است که قاطع است.

استاد: این را هم اشتباه میفرمایید؛ و اما اگر میگویید که دلیل آورده نشده یعنی برهان آورده نشده، برهان آورده شده ولی در باب مسأله خدا آنقدر اوج براهین بالاست که افراد تا تحصیلات عالی نداشته باشند آن براهین را درک نمیکنند. شما بیایید چند سالی درس بخوانید آنوقت اگر دیدید براهین قاطع نیست ایراد بگیرید.

- چرا من؟ فلاسفهای که خواندهاند مخالف هستند.

استاد: کدام فلاسفهای که خواندهاند مخالفاند؟

- تمام فلاسفه مادی که مخالف هستند.

استاد: که نخواندهاند مثل شما.

- چطور میشود نخوانده باشند؟ تهمت به آنها میزنید، دلیل که نیست.