ارث زوجه - دانش، محمدحسن - الصفحة ٣٠٦

است نه كلام معصوم (ع)

ششمين قرينه، مؤيّد فتوا بودن مقطوعه ابن اذينه‌

بر فرض اينكه ما بپذيريم اين مقطوعه، روايت و كلام امام معصوم (ع) است و هيچ اشكال سندى و دلالتى ندارد- كه دارد، البته در مبحث آتى دلالت آن نيز بررسى خواهد شد- امّا سؤال اين است كه:

آيا اين مقطوعه، تاب مقاومت در مقابل روايات هفده‌گانه باب ششم- يعنى طائفه اول- را دارد يا تاب چنين مقاومتيرا ندارد؟

به هر روى، پاسخ اين اشكال توسط شيخ اعظم انصارى (رحمه الله)، خود قرينه‌اى است بر اينكه اين مقطوعه، فتواى راويست نه قول امام (ع).

جواب اين اشكال در كتاب «رسالة فى المواريث» محق انصارى (رحمه الله) آمده است، ايشانمى‌فرمايند

«و المقطوعة لا تصلح لتخصيص عمومات كثيرة» [١] اين مقطوعه صلاحيّت تخصيص عمومات كثيره را ندارد.

مضاف بر اينكه:

بعضاً در كلمات ائمه‌ى قبل از صادقين (ع) «مطلقاتى» وجود دارد كه ائمه‌ى بعد از ايشان، «قيد» آن‌ها را بيان مى‌فرمودند؛ به طور مثال اميرالمومنين (ع) بنابر مصلحت، مطلبى را به صورت «مطلق» بيان فرمودند و در زمان‌هاى بعد، امام صادق (ع) «قيد» آن را تبيين مى‌فرمودند؛ البته اين سيره، نزد ائمه‌يمعصومين (ع) متعارف نيز بوده است.

اما اينكه مدّعى ادّعا نمايد، صادقين (ع) در زمان واحد، هفده روايت را به صورت مطلق بيان فرمودند ولى قيدشان را «بعداً» و به صورت «يكجا»- يعنى با يك مقطوعه بيان كرده باشند؟!؛ سخن غير صحيح و ناصوابى است.

[١]. ر. ك. به: رسالة فى المواريث، شيخ انصارى (رحمه الله)، ص ١٩٢.