ارث زوجه - دانش، محمدحسن - الصفحة ٢٥٨

فِى النِّسَاءِ إِذَا كَانَ لَهُنَّ وَلَدٌ أُعْطِينَ مِنَ الرِّبَاعِ»

ب. ترجمه‌ى روايت‌

از ابن اذينه نقل شده است كه:

زنان اگر فرزند داشته باشند از [عين‌] رباع ارث مى‌برند.

ج. نكات مهم اين روايت‌

- در اين روايت، به جهت اينكه راوى نه تلويحاً و نه تصريحاً نامى از امام (ع) نبرده است، لذا به آن «مقطوعه» اطلاق مى‌شود.

- تعريف مقطوعه:

در لغت: «شى‌ءٌ قَطيع، مَقْطوع» [١] شى‌ء بريده شده، مقطوع است.

در اصطلاح: «المقطوع: وهوالموقوف على التابعى ومن فى حكمه وهوتابع مصاحب النبى (ص) أو الامام (ع)، قولًالهأ وفعلًا» [٢] به روايتى گفته مى‌شود كه: بر يكى از تابعين پيامبر (ص) يا امامان معصوم (ع) يا كسى كه در حكم تابعى است ختم گردد و او از جهت قول يا فعل تابع صحابى پيامبر (ص) و يا امام معصوم (ع) است.

- قبلا بيان شد كه:

مشهور متقدّمين: بين ذات ولد و غير ذات ولد فرق نگذاشته‌اند. به عبارت ديگر مشهور متقدّمين كه قائل به «عدم فرق» هستند، مى‌گويند: احتمالًا اين خبر، «فتواى جناب ابن اذينة» است؛ به جهت‌

اينكه، مقطوعه است و از امام (ع) نقل نشده است؛ لذا دليلى بر حجيّت‌

[١]. ر. ك. به: المخصص، أبوالحسن على بن إسماعيل نحوى لغوى اندلسى معروف به ابن سيده، ج ٣ ص ١٣٢

[٢]. ر. ك. به: دراسات فى علم الدرايه تلخيص مقباس الهداية مرحوم مامقانى (رحمه الله) تلخيص وتحقيق على اكبرغفارى (رحمه الله)، چاپاول ١٣٦٩، جلد اول، ص: ٦٦