ارث زوجه - دانش، محمدحسن - الصفحة ٢٢٦

سند دوم (سند شيخ صدوق (رحمه الله))

- وَ رَوَاهُ الصَّدُوقُ بِإِسْنَادِهِ‌

- عَنْ أَبَانٍ مِثْلَهُ‌

٢. دلالت روايت‌

أ. متن روايت‌

«فَضْلِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ (وَ ابْنِ أَبِى يَعْفُورٍ) عَنْ أَبِى عَبْدِ اللَّهِ (ع) قَالَ:

سَأَلْتُهُ عَنِ الرَّجُلِ هَلْ يَرِثُ مِنْ دَارِامْرَأَتِهِ أَوْ أَرْضِهَا مِنَ التُّرْبَةِ شَيْئاً؟ أَوْ يَكُونُ (فِى) ذَلِكَ بِمَنْزِلَةِ الْمَرْأَةِ فَلَا يَرِثُ مِنْ ذَلِكَ شَيْئاً؟

فَقَالَ (ع): يَرِثُهَا وَ تَرِثُهُ (مِنْ) كُلِّ شَىْ‌ءٍ تَرَكَ وَ تَرَكَتْ».

ب. ترجمه‌ى روايت‌

فضل بن عبد الملك و ابن ابى يعفور از امام صادق (ع) نقل مى‌كنند كه:

از امام (ع) درباره مردى پرسيدم كه [اگر همسرش فوت كرد،] آيا شوهر از خانه زوجه‌اش يا از زمين وى چيزى به ارث مى‌برد؟ يا اينكه مرد نيز بمنزله زن است؟ [گويا در ذهن سائل اين بوده كه زن از همه ماترك زوج ارث نمى‌برد، لذا مى‌پرسد: آيا مرد نيز مثل زن است؟]

امام (ع) در پاسخ مى‌فرمايند: آن مرد از همه‌ى اموال و آنچه كه از همسرش باقى مانده، ارث مى‌برد و آن زن نيز از جميع اموال و آنچه از شوهرش باقى مانده ارث مى‌برد.

ج. نكات مهم اين روايت‌

- در اين روايت امام (ع) در پاسخ، از عبارت «كُلِّ شَىْ‌ءٍ» استفاده مى‌فرمايند كه دلالت بر عموميّت مى‌كند، يعنى زن و مرد در توارث هيچ حرمانى از يكديگر ندارند.

- با توجه به اينكهاين روايت با نظر عامه موافق است، لذا اكثر فقهاءعظام در مقام جمع اخبار چند توجيه براى اين روايت ذكر كرده‌اند؛ مرحوم شيخ حر

-