ارث زوجه - دانش، محمدحسن - الصفحة ١٥٢
محبوب» آمده، بيانگر اين است كه شيخ صدوق (رحمه الله) به اسناد خويش، از «محمد بن سنان»، آن روايت را نقل كرده است و همانطور كه مطرح شد، سند شيخ صدوق (رحمه الله) به «محمد بن سنان»، داراى اشكال است.
\* قبلًا ذكر شد كه، بسيارى از متقدّمين «محمد بن سنان» را تضعيف كردهاند؛ امّا در مقابل برخى از متأخّرين نيز وى را توثيق كردهاند، ذيلًا به نظر برخى از متقدّمين و متأخّرين اشاره مىشود.
الف: نظر متقدمين درباره «محمد بن سنان»:
- مرحوم نجاشى (رحمه الله) او را تضعيف نموده و آورده است:
«و هو رجل ضعيف جداً لايعول عليه و لايلتفت إلى ما تفرد به» [١]
و او جداً مردى ضعيف و غير قابل اعتماد است و بر آنچه كه او به تنهايى اعتقاد دارد [يا نقل كرده] التفاتى نمىشود.
- مرحوم ابن غضائرى (رحمه الله) نيز در مورد وى، فرموده است:
«ضعيف غال يضع (الحديث) لا يلتفت إليه» [٢]
[او] ضعيف، غالى و حديث جعل مىكرده است؛ التفاتى به او نمىشود
- مرحوم كشى (رحمه الله) به نقل از حمدويه درباره محمد بن سنان مىگويد:
«ذكر حمدويه بن نصير أن أيوب بن نوح دفع إليه دفترا فيه أحاديث محمد بن سنان فقال لنا: إن شئتم عن تكتبوا ذلك فافعلوا فإنى كتبت عن محمد بن سنان و لكن لا أروى لكم أنا عنه شيئا فإنه قال قبل موته: كلما حدثتكم به لم يكن لى سماعا و لا
رواية إنما وجدته». [٣]
حمدويه بن نصير مىگويد ايوب بن نوح به او دفترى داد كه در آن احاديث محمد بن سنان بود پس براى ما گفت: اگر مىخواهيد چيزى از آن بنويسيد، مشغول شويد؛ پس من از [دفتر] محمد بن سنان [احاديثى] نوشتم و لكن چيزى براى شما، از او روايت
[١]. ر. ك. به: رجال النجاشى، ج ١ ص ٨
[٢]. ر. ك. به: رجال ابنغضائرى، ج ١، ص ٩٣
[٣]. ر. ك. به: رجال الكشى (اختيار معرفة الرجال)، ابو عمرو محمد بن عمر بن عبد العزيز (رحمه الله)، ص ٥٠٨.