روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٦١ - ترجمه

علىّ كظهر امّى،و اولى‌تر آن است كه تا گويند اين از اسماء مخصوصه است دون منقوله الّا آن است كه تخصيص در [١]وجه است و الّا اشتقاق هر دو از«ظهر» است. مٰا هُنَّ أُمَّهٰاتِهِمْ ،حق‌تعالى گفت:آن زنان در حقيقت مادران ايشان نيستند [٢]،مادران ايشان جز آنان نباشند بر حقيقت كه ايشان را زاده باشند،و«ان» به معنى«ما»ى نافيه است. وَ إِنَّهُمْ لَيَقُولُونَ مُنْكَراً مِنَ الْقَوْلِ وَ زُوراً ،و ايشان يعنى مردان [٣]مظاهر قولى منكر مى‌گويند و دروغ. وَ إِنَّ اللّٰهَ لَعَفُوٌّ غَفُورٌ ،و خداى تعالى عفوكننده و آمرزنده است.جملۀ قرّاء خواندند. مٰا هُنَّ أُمَّهٰاتِهِمْ ،به كسر«تا»در محلّ نصب على انّه خبر للنّفى،كقوله: مٰا هٰذٰا بَشَراً . [٤]مفضّل[امّهاتهم]، خواند به رفع«تا»بر لغت تميم فى ترك اعمال ماء المشبّه بليس،و مفضّل] [٥]از جملۀ راويان عاصم است.

و الذين يظهرون من نسائهم -الآية.ظهار [٦]به نزديك ما آن باشد كه مرد زن خود را گويد:انت علىّ كظهر امّي،أو بنتي او اختي أو عمّتي أو خالتى او إحدى المحرّمات،گويد:تو بر من چون پشت مادر [٧]يا خواهر يا دختر يا عمّه يا خاله يا يكى از محرّمات كه آيت به تحريم ايشان ناطق است،و زن مدخول بها باشد و طاهر [٨]باشد،طهرى كه در آن طهر با وى مواقعه نرفته [٩]باشد[١٤-ر]و دو مرد مسلمان [١٠]گواه كند و قصد[او به] [١١]اين لفظ تحريم باشد.چون اين شرايط حاصل باشد،مرد مظاهر شود و حكم ظهار لازم آيد.و وطى زن بر او حرام شود و