روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٦٤ - ترجمه
گويد زن را:تو بر من چون دست و پاى مادرى و قصد او ظهار باشد مظاهر شود.
و شافعى را در او دو قول است:يكى چنين كه گفتيم،و اين قول جديد است-و قول درست اين است به نزديك ايشان.و قول دوم آنكه:مظاهر نباشد،و اين مذهب ابو حنيفه است،ظهار درست نباشد پيش [١]نكاح.و شافعى همين گفت،و مالك و ابو حنيفه گفتند:درست باشد،و اگر مرد زنى را گويد كه:هرگه كه من بر تو نكاح بندم تو از من هشتهاى،يا بر من چون پشت مادرى نه طلاق واقع شود و نه ظهار به نزديك ما،و مذهب شافعى هم اين است.و ابو حنيفه گفت:
طلاق واقع باشد به نزديك ما [٢]ظهار واقع نباشد،و مالك گفت:هر دو واقع باشد.
به نزديك ما نيّت معتبر است در صريح ظهار،و جملۀ فقها مخالفت كردند در اين چون گويد زن را [٣]:تو بر من چون پشت مادرى و نيّت طلاق كند نه طلاق باشد و نه ظهار،و بيشتر اصحاب شافعى گفتند:طلاق باشد و بعضى اصحاب او گفتند:ظهار باشد،و ظهار آنگه درست باشد كه زن پاك باشد[١٤-پ]، پاكيزگى كه در او خلوت نباشد [٤].و جملۀ فقها خلاف كردند در اين [٥]چون گويد:
تو بر من حرامى چون پشت مادر،نه طلاق باشد و نه ظهار،اگر نيّت كند و اگر نه.و شافعى گفت:در او پنج مسئله است،يكى آنكه نيّت طلاق كند،دوم آنكه نيّت ظهار كند،سيم آنكه اطلاق لفظ كند بىهيچ نيّت،چهارم آنكه نيّت،هر دو كند،پنجم آنكه نيّت تحريم عين او كند.آنگه در اين مسائل گفت:چون اطلاق كند مظاهر باشد،و چون گويد:نيّت ظهار [٦]نكردم،از او قبول كنند.و
[١] .آد،كا،گا+از.
[٢] .آد،گا+و.
[٣] .آد،كا،گا+كه.
[٤] .آد،كا:نبوده باشد.
[٥] .آد،كا،گا+امّا.
[٦] .اساس:ظاهر،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.