روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤٥٢

أى شاقّا [١]،هم او گفت:لا راحة فيه.مقاتل گفت:لا فرح فيه،در او راحت و شادى نباشد،و اصل او از صعود باشد براى آن‌كه صعود[به] [٢]بالا[بر] [٣]رفتن بر آدمى [٤]دشخوار باشد،و منه قول عمر بن الخطّاب [٥]:ما تصعّدني [٦]شىء[قطّ]كما تصعّدني [٧]] [٨]خطبة النّكاح.عكرمه گفت:كوهى است در دوزخ،كلبى گفت وليد بن مغيره را:تكليف كنند در دوزخ كه بر كوهى شود ساده [٩]به بسيار رنج و مشقّت،برآن شود به سلسله‌ها او را بر مى‌كشند و به مقامع آهنين [١٠]مى‌زنند.

چون بر بالاى،كوه شود به چهل دست زنند او را و [١١]بازپس اندازند آنگه ديگرباره [او را] [١٢]تكليف كنند كه[بر] [١٣]بالا شود،هميشه در اين عذاب باشد،و هو قوله:

سَأُرْهِقُهُ صَعُوداً [١٤] .

وَ أَنَّ الْمَسٰاجِدَ لِلّٰهِ ،گفتند [١٥]سبب نزول آيت اين بود كه جنّيان گفتند:

ما چگونه به مسجد تو و خدمت[كردن تو] [١٦]و نماز كردن [١٧]در پى تو حاضر آييم و راه ما به تو دور است؟خداى تعالى اين آيت فرستاد[و] [١٨]گفت:

مساجد همه خداى راست [١٩].شما با خداى،خداى ديگر مپرستيد،قتاده گفت:جهودان و ترسايان چون در كنشت و كليساى خود شدندى،با خداى انباز گرفتندى،گفتند [٢٠]:خداى تعالى مؤمنان را فرمود كه در مسجد