روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٤٣ - ترجمه

فعل معاملۀ مختبران كند چون كسى كه نداند تا بداند. إِنَّ اللّٰهَ قَوِيٌّ عَزِيزٌ ،خداى تعالى قوى و عزيز است [١].

آنگه گفت: وَ لَقَدْ أَرْسَلْنٰا نُوحاً وَ إِبْرٰاهِيمَ ،ما [٢]بفرستاديم نوح را در عهد او و ابراهيم را در روزگار او. وَ جَعَلْنٰا ،و كرديم در فرزندان ايشان پيغمبرى و كتاب،يعنى فرزندان ايشان را كتاب داديم و پيغمبرى داديم. فَمِنْهُمْ ،از فرزندان ايشان بهرى مؤمن و مهتدى و راه راست يافته بودند [٣]،و بسيارى از ايشان فاسق بودند.

ثُمَّ قَفَّيْنٰا عَلىٰ آثٰارِهِمْ بِرُسُلِنٰا ،آنگه براثر ايشان بفرستاديم رسولان ما را.و «تقفيه»،تفعله باشد از قفا. وَ قَفَّيْنٰا ،و از پس ايشان عيسى [٤]مريم بفرستاديم و كتاب انجيل به او داديم. وَ جَعَلْنٰا فِي قُلُوبِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ رَأْفَةً وَ رَحْمَةً ،و كرديم در دل آنان كه پسر او بودند رأفت و رحمت و بخشايش.و رأفت و رحمت [٥]يكى باشد و براى اختلاف لفظ تكرار كرد،كالنّأى و البعد. وَ رَهْبٰانِيَّةً ،عطف نيست بر اسماء پيشين و نصب او بر«جعلنا»نيست،إنّما نصب او بر فعلى محذوف است كه اِبْتَدَعُوهٰا بر او دليل كند،و التّقدير ابتدعوا [٦]رهبانيّة ابتدعوها،و مثله قوله:

وَ الْقَمَرَ قَدَّرْنٰاهُ مَنٰازِلَ [٧] .[و آنها كه گفتند:نصب او بر عطف است بر اسماء پيشين،و بعضى كه گفتند:نصب است بر«جعلنا»هر دو [٨]خطاست] [٩].

آنگه گفت:رهبانى [١٠]كه ايشان ابتداع و اختراع كردند از تلقاء نفس خود [١١].