روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ٢٢١ - ترجمه

عبد اللّٰه عبّاس به روايت كلبى گفت كه:هشت كس بيش نماندند.قتاده و مقاتل گفتند:اين معنى سه‌بار بكردند براى آمدن كاروان،و هر سه‌بار اتّفاق افتاد كه [١]آدينه بود.مجاهد گفت:برخاستندى و بر شترى نشستندى [٢]به تجارت و به لهو برفتندى و در نماز آدينه خلل كردندى [٣]،خداى تعالى اين آيت فرستاد در حقّ ايشان،گفت:چون تجارتى بينند يا لهوى كنند،مراد به لهو [٤]طبل است كه كاروانيان زدندى.

و گفتند:عادت چنان بودى كه چون كاروان آمدى به استقبال كاروان رفتندى با طبل،و گفتند:مراد به«لهو»آن است كه در عرسها [٥]كه بودى دف و طبل زدندى.[امّا قوله] [٦]: اِنْفَضُّوا إِلَيْهٰا ،[أى تفرّقوا] [٧]،پراگنده شدندى به آنجا، و كنايت با تجارت بود،و اگرچه او ابعد المذكورين است براى آن‌كه أهمّ الأمرين اوست.[بعضى گفتند] [٨]:و تركوك قائما على المنبر،تو را بر منبر برپاى‌ايستاده رها كنند.

عبد اللّٰه مسعود را پرسيدند كه:رسول-صلّى اللّٰه عليه و آله و سلّم-خطبۀ آدينه نشسته خواندى يا بر پاى؟گفت نمى‌خوانيد [٩]: وَ تَرَكُوكَ قٰائِماً ، قُلْ ،بگو يا محمّد آنان را كه چنين مى‌كنند كه آنچه به نزديك خداست از منافع و لذّات و ثواب آخرت بهتر است از اين[٤٣-ر]لهو و از اين تجارت كه شما براى آن نماز رها مى‌كنيد. وَ اللّٰهُ خَيْرُ الرّٰازِقِينَ ،و خداى تعالى بهترين روزى‌دهندگان است [١٠].