روض الجنان و روح الجنان في تفسير القرآن - الرازي، ابوالفتوح - الصفحة ١٤٠ - ترجمه
برصيصا با ديو كه[ديو] [١]گفت:كافر شو تا تو را برهانم.چون كافر شد از او تبرّا كرد و گفت: إِنِّي بَرِيءٌ مِنْكَ .
و قولى ديگر مفسّران را آن است كه:آيت عام است در جملۀ كفّار كه شيطان ايشان را به كفر وسوسه كرد.چون كافر شدند از ايشان تبرّا كرد،و مثله قوله: وَ إِذْ زَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰانُ أَعْمٰالَهُمْ وَ قٰالَ لاٰ غٰالِبَ لَكُمُ الْيَوْمَ مِنَ النّٰاسِ وَ إِنِّي جٰارٌ لَكُمْ -الى قوله: إِنِّي بَرِيءٌ مِنْكُمْ إِنِّي أَرىٰ مٰا لاٰ تَرَوْنَ [٢].
إِنِّي أَخٰافُ اللّٰهَ رَبَّ الْعٰالَمِينَ، فَكٰانَ عٰاقِبَتَهُمٰا أَنَّهُمٰا فِي النّٰارِ خٰالِدَيْنِ فِيهٰا وَ ذٰلِكَ جَزٰاءُ الظّٰالِمِينَ ،گفت:عاقبت آن هر دو-يعنى شيطان و انسان-آن است كه در دوزخ باشند مخلّد و مؤبّد [٣]،و اين جزاى ظالمان است.
قوله: يٰا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَ لْتَنْظُرْ نَفْسٌ مٰا قَدَّمَتْ لِغَدٍ ،گفت:
اى مؤمنان از خداى بترسيد،و هر نفسى بايد تا انتظار كند آنچه تقديم كرده باشد و از پيش فرستاده براى فرداى قيامت،چه آنچه امروز كرده باشد جزا و مكافات [٤]براى او نهاده باشند معدّ،و قديم [٥]تعالى از حقّ او هيچ بازنگيرد . وَ اتَّقُوا اللّٰهَ ،از خداى بترسيد كه خداى داناست به آنچه شما مىكنيد.
وَ لاٰ تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللّٰهَ فَأَنْسٰاهُمْ أَنْفُسَهُمْ ،گفت:مباشيد چنان كه آنان بودند كه خداى را فراموش كردند و دست از اوامر و نواهى او بداشتند،و حقوق او ضايع كردند و فرمانهاى او فروگذاشتند.خداى تعالى ايشان را از ياد ايشان ببرد تا پندارى حظّ خود از دنيا فراموش كردند[٢٨-پ]كه براى خود زادى
[١] .اساس:ندارد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها افزوده شد.
[٢] .سورۀ انفال(٨)آيۀ ٤٨.
[٣] .اساس:و مخلّد مؤبّد،با توجّه به آد و ديگر نسخه بدلها تصحيح شد.
[٤] .آد،گا+آن.
[٥] .آد،كا،گا:و خداى.