مشروع است يا خير؟ بنا بر اين آيا جايز است اهالى آنجا اموات خود را در آن مكان غسل بدهند؟ ج: جايز است همانند گذشته، اموات را در آن غسّالخانه، غسل داده و در آن زمين كه از توابع صحن امامزاده است، دفن كنند مگر اين كه علم به مغايرت آن، با جهت وقف زمين، پيدا كنند.

س ٢٠٥٨: زمين‌هايى در منطقه ما وجود دارد كه مردم، اقدام به زراعت و كاشت درخت در آنها مى‌كنند و بين اهالى مشهور است كه وقف حرم يكى از امامزادگان «عليهم السلام» مدفون در منطقه مى‌باشند و متولّى وقف هم سادات ساكن در آنجا هستند ولى دليلى بر وقف بودن آن زمين‌ها وجود ندارد و گفته مى‌شود كه در گذشته وقفنامه‌اى وجود داشته ولى در آتش سوزى از بين رفته است و مردم در حكومت سابق براى جلوگيرى از تقسيم زمين‌ها شهادت به وقفيّت آنها داده‌اند و عدّه‌اى هم مى‌گويند كه يكى از حاكمان منطقه كه علاقه به سادات داشت، آن زمين‌ها را براى معاف شدن از ماليات وقف آنان كرد، در حال حاضر اين زمين‌ها چه حكمى دارند؟ ج: براى ثبوت وقفيّت، وجود وقفنامه شرط نيست بلكه اعتراف ذو اليد كه وقف در تصرّف آنان است يا اعتراف ورثه ذو اليد بعد از فوت او، به وقف بودن آن ملك، كافى است و همچنين احراز سابقه رفتار با آن ملك به عنوان وقف يا شهادت دو مرد عادل بر وقف بودن آن و يا شهرت وقفيّت آن به گونه‌اى كه مفيد علم يا اطمينان باشد هم وقف بودن را ثابت مى‌كند. در نتيجه با وجود يكى از اين دلائل وقفيّت، حكم به وقف بودن مى‌شود و در غير اين صورت حكم به مالكيت متصرّف نسبت به آنچه در اختيار دارد مى‌شود.

س ٢٠٥٩: وقفنامه ملكى كه مربوط به پانصد سال پيش است پيدا شده، آيا اكنون حكم به وقفيت آن ملك مى‌شود؟ ج: مجرّد سند وقف تا زمانى كه موجب اطمينان به درستى مضمون آن نشود، حجت شرعى بر وقفيّت نيست، ولى اگر وقف بودن آن ملك بين مردم بخصوص افراد كهنسال شايع باشد، بطورى كه مفيد علم يا اطمينان به وقفيت آن شود و يا ذو اليد به آن اقرار كند و يا احراز شود كه در سابق با آن به عنوان وقف رفتار مى‌شده، ملك مزبور محكوم به وقفيّت است و به هر حال مرور زمان موجب خروج ملك موقوفه از وقفيّت نمى‌شود.

س ٢٠٦٠: سه سهم از آب نهر را از پدرم به ارث بردم و اكنون متوجه شده‌ام كه اين سه سهمى كه پدرم خريدارى كرده جزء صد سهمى است كه پانزده سهم آن موقوفه است و الآن مشخص نيست كه اين سه سهم داخل در كداميك است، آيا جزء وقف است يا ملك فروشنده؟ تكليف من در اين رابطه چيست؟ آيا خريد اين سه سهم باطل بوده و من حقّ مطالبه پول آنها را از فروشنده اوّل كه هنوز زنده است دارم؟ ج: اگر فروشنده هنگام فروش، مالك شرعى آن مقدار از آب مشترك كه فروخته است بوده و معلوم نباشد كه آيا آن مقدارى را كه مالك آن است فروخته يا سهم مشاع بين وقف و ملك را به فروش رسانده است، در اين صورت بيع محكوم به صحت است و حكم به مالكيّت مشترى نسبت به مبيع و انتقال آن از طريق ارث به ورثه او مى‌شود.