س ٢٠٥١: در نزديكى يك مسجد خانه‌اى وجود دارد كه صاحبش آن را براى سكونت امام جماعت مسجد وقف كرده است، ولى در حال حاضر به علت كثرت عائله و مراجعه كنندگان و دلائل ديگر مناسب سكونت او نيست و خود امام جماعت هم منزلى دارد كه در آن زندگى مى‌كند و احتياج به تعميرات دارد و براى ساخت آن مقدارى وام گرفته است، آيا جايز است خانه موقوفه را اجاره دهد و پول اجاره آن را براى پرداخت بدهى‌هاى خانه‌اى كه در آن ساكن است و انجام تعميرات آن، مصرف نمايد؟ ج: اگر خانه به صورت وقف انتفاع، براى سكونت امام جماعت مسجد وقف شده باشد، شرعاً او حقّ اجاره دادن آن را ندارد هر چند به قصد استفاده از اجاره آن براى پرداخت ديون و تعمير منزل مسكونى‌اش باشد و اگر آن خانه بخاطر كوچكى، نياز او را براى سكونت خانواده‌اش و آمدن مهمان و پاسخگويى به مراجعه كنندگان برطرف نمى‌كند، مى‌تواند از آن در بعضى از ساعات روز يا شب مثلاً براى پاسخگويى به مراجعه كنندگان استفاده كند و يا آنكه خانه مزبور را به امام جماعت ديگرى بدهد تا در آن سكونت كند.

س ٢٠٥٢: ساختمان كاروانسرايى كه براى استراحت كاروانها اجاره داده مى‌شود، وقف است و توليت آن با امام راتب فعلى مسجدى است كه در مقابل آن مكان قرار دارد و به علت اينكه مسئله بطور دقيق نزد مراجع بيان نشده، ساختمان كاروانسرا خراب شده و بجاى آن حسينيه‌اى ساخته شده است، آيا منافع اين مكان به همان صورت قبل از تغيير باقى مى‌ماند؟ ج: تبديل كاروانسرايى كه وقف منفعت است به حسينيّه كه وقف انتفاع است، جايز نيست، بلكه ساختمان كاروانسرا بايد به همان صورت قبلى خود برگشت داده شود تا به كاروانها و مسافران اجاره داده شود و در آمد اجاره آن در همان جهتى كه واقف تعيين كرده به مصرف برسد، ولى اگر متولّى شرعى تشخيص دهد كه مصلحت كوتاه مدّت و دراز مدّت وقف اقتضا مى‌كند كه آن مكان به همين صورت فعلى براى برپايى شعائر دينى اجاره داده شود و اجاره آن در جهت وقف به مصرف برسد، جايز است اين كار را انجام دهد.

س ٢٠٥٣: آيا فروش سرقفلى مغازه‌اى كه در زمين صحن مسجد ساخته شده جايز است؟ ج: در صورتى كه ايجاد مغازه در صحن مسجد، شرعاً، مجاز بوده فروش سرقفلى آن با رعايت مصلحت و نفع وقف، با اذن متولّى شرعى مانعى ندارد و در غير اين صورت واجب است ساختمان مغازه خراب شود و زمين آن به همان صورت اوّل به حياط مسجد اضافه شود.

س ٢٠٥٤: گاهى بعضى از مؤسسات دولتى و غير دولتى به سبب مسائل فنى و طراحى از قبيل ساختن سدها و نيروگاههاى برق و پاركهاى عمومى و مانند آن، مجبور به تصرّف در زمينهاى وقفى مى‌شوند، آيا مجرى اين طرحها از نظر شرعى ملزم به پرداخت عوض يا اجرت وقف است؟ ج: در اوقاف خاص بايد براى اجاره يا خريد وقف به موقوف عليهم مراجعه كرد و در وقف بر عناوين عمومى كه به نحو وقف منفعت وقف شده‌اند تا منافع آنها در جهت وقف مصرف شود براى تصرّف در آن بايد از متولّى شرعى آن اجاره شوند و مال الإجاره هم بايد به