تمام شدن ماه دوازدهم پس از مالك شدن؛ قرار دهد، بنا بر اين اگر كسى مثلاً در دهم محرم مالك گاو و گوسفند و شتر و طلا و نقره باشد، با ديده شدن هلال ماه محرم سال بعد زكات واجب مى‌شود، ولى اوّل سال بعد را دهم محرم سال بعد قرار مى‌دهد، و اگر در فاصله اوّل محرّم تا دهم محرّم شرايط وجوب زكات با اختيار مالك يا بدون اختيار وى از بين برود، تأثيرى در وجوب زكات نداشته و باز هم بايد زكات را بپردازد.

بهجت : مسأله بعد از آن كه انسان يازده ماه مالك گاو، گوسفند، شتر، طلا و نقره باشد با ديده شدنِ هلال ماه دوازدهم، بنا بر أظهر زكات بر او واجب مى‌شود، ولى بنا بر أظهر ماه دوازدهم را نبايد از سال دوم حساب كند، و از اوّل ماه دوازدهم نمى‌تواند طورى در مال تصرّف كند كه مال از بين برود، و اگر چنين تصرّف كند ضامن است.

[مسأله ١٨٥٧]

مسأله ١٨٥٧ اگر مالك گاو و گوسفند و شتر و طلا و نقره در بين سال بالغ شود (١) زكات بر او واجب نيست (٢)

(١) گلپايگانى ، صافى : بايد اوّل سال را اوّل بالغ شدن خود قرار دهد.

خوئى ، تبريزى : مثلاً بچه‌اى در اوّل محرم مالك چهل گوسفند شود و بعد از گذشتن دو ماه بالغ گردد، يازده ماه كه از اوّل محرم بگذرد، زكاتى بر او نيست بلكه بعد از گذشتن يازده ماه از بلوغش زكات بر او واجب مى‌شود. (٢ فاضل : احتياط واجب آن است كه زكات را بدهد.

زنجانى : مسأله اگر مالك گاو و گوسفند و شتر و طلا و نقره در بين سال شرايط وجوب را دارا گردد، مثلاً بالغ گردد، زكات واجب نيست، بنا بر اين اگر بچه‌اى در دهم محرم مالك چهل گوسفند گردد و بعد از گذشتن دو ماه بالغ گردد، در اوّل محرم سال بعد زكات واجب نمى‌گردد، بلكه در اوّل ربيع الأول كه يازده ماه كامل قمرى از بالغ شدن وى مى‌گذرد، اگر شرايط ديگر را هم دارا باشد بايد زكات را بدهد.

سيستانى : مسأله وجوب زكات در طلا و نقره و مال تجارت مشروط به آن است كه مالك در تمام سال عاقل و بالغ باشد، ولى در گندم و جو و خرما و كشمش و همچنين در شتر و گاو و گوسفند مشروط به بلوغ و عقل مالك نمى‌باشد.

[مسأله ١٨٥٨]

مسأله ١٨٥٨ زكات گندم و جو وقتى واجب مى‌شود كه به آنها گندم و جو گفته شود (١) و زكات كشمش بنا بر احتياط وقتى واجب مى‌شود كه غوره است (٢) و موقعى هم كه خرما قدرى خشك شد كه به او تمر مى‌گويند زكات آن واجب مى‌شود (٣) ولى وقت دادن زكات در گندم و جو موقع خرمن شدن و جدا كردن كاه آنها و در خرما و كشمش موقعى است كه خشك شده باشند (٤)

(١) اراكى ، مكارم : زكات گندم و جو وقتى واجب مى‌شود كه دانه‌هاى گندم و جو بسته شده باشد ( مكارم : و به آن گندم و جو گويند) . .

گلپايگانى ، صافى : بنا بر احتياط واجب وقت واجب شدن زكات گندم و جو وقت