و دروغ و اهانت، مگر آن كه معصيت، از چيزهايى باشد كه مورد اهتمام شارع مقدس باشد و راضى نباشد به آن به هيچ وجه (١) مثل قتل نفس محترمه، در اين صورت بايد جلوگيرى كند به هر نحو ممكن است.

(١) فاضل : مورد اهتمام شارع مقدس باشد و به آن راضى نباشد. .

[مسأله ٢٨١٧]

مسأله ٢٨١٧ اگر عاصى ترك معصيت نمى‌كند مگر به جمع ما بين مرتبۀ اولىٰ و ثانيه از انكار، واجب است جمع به اين كه هم از او اعراض كند، و ترك معاشرت نمايد و با چهرۀ عبوس با او ملاقات كند، و هم او را امر به معروف كند لفظاً و نهى كند لفظاً.

[مسأله ٢٨١٨]

مسأله ٢٨١٨ مرتبۀ سوم توسل به زور و جبر است، پس اگر بداند يا اطمينان داشته باشد كه ترك منكر نمى‌كند يا واجب را بجا نمى‌آورد مگر با اِعمال زور و جبر، واجب است لكن بايد تجاوز از قدر لازم نكند.

[مسأله ٢٨١٩]

مسأله ٢٨١٩ اگر ممكن شود جلوگيرى از معصيت به اين كه بين شخص و معصيت حايل شود و با اين نحو مانع از معصيت شود، لازم است اقتصار به آن اگر محذور آن كمتر از چيزهاى ديگر باشد.

[مسأله ٢٩٣٠]

مسأله ٢٨٢٠ اگر جلوگيرى از معصيت توقف داشته باشد بر اين كه دست معصيت كار را بگيرد يا او را از محل معصيت بيرون كند يا در آلتى كه با آن معصيت مى‌كند تصرّف كند، جايز است، بلكه واجب است عمل كند.

[مسأله ٢٨٢١]

مسأله ٢٨٢١ جايز نيست اموال محترمۀ معصيت كار را تلف كند مگر آن كه لازمۀ جلوگيرى از معصيت باشد، در اين صورت اگر تلف كند ضامن نيست ظاهراً (١) و در غير اين صورت، ضامن و معصيت كار است.

(١) فاضل : اگر تلف كند احتياط لازم آن است كه مثل يا قيمت آن را بپردازد. .

[مسأله ٢٨٢٢]

مسأله ٢٨٢٢ اگر جلوگيرى از معصيت توقف داشته باشد بر حبس نمودن معصيت كار در محلى يا منع نمودن از آن كه به محلى وارد شود، واجب است، با مراعات مقدار لازم و تجاوز ننمودن از آن.

[مسأله ٢٨٢٣]

مسأله ٢٨٢٣ اگر توقف داشته باشد جلوگيرى از معصيت، بر كتك زدن و سخت گرفتن بر شخص معصيت كار، و در مضيقه قرار دادن او جايز است، لكن لازم است مراعات شود كه زياده‌روى نشود، و بهتر (١) آن است كه در اين امر و نظير آن اجازه از مجتهد جامع الشرائط گرفته شود.

(١) فاضل : بهتر بلكه احتياط لازم. .

[مسأله ٢٨٢٤]

مسأله ٢٨٢٤ اگر جلوگيرى از منكرات و اقامۀ واجبات موقوف باشد بر جرح و قتل، جايز نيست مگر به اذن مجتهد جامع الشرائط با حصول شرايط آن.

[مسأله ٢٨٢٥]

مسأله ٢٨٢٥ اگر منكر از امورى است كه شارع اقدس به آن اهتمام مى‌دهد و راضى نيست به وقوع آن به هيچ وجه، جايز است دفع آن به هر نحو ممكن باشد، مثلاً اگر كسى